Portal Orzeczeń Sądu Rejonowego w Sopocie

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 02 sierpnia 2023 r.

Sąd Rejonowy w Sopocie, I Wydział Cywilny

Przewodniczący: SSR Anna Olszewska – Kowalska

Protokolant: sek.sąd. Magdalena Trąbicka-Patron

po rozpoznaniu w dniu 02 sierpnia 2023 roku w Sopocie,

na rozprawie

sprawy

z powództwa (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w D.

przeciwko (...) Spółce Akcyjnej z siedzibą w S.

o zapłatę

I.  zasądza od pozwanego (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w S. na rzecz powoda (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w D. kwotę 4.945 (cztery tysiące dziewięćset czterdzieści pięć) złotych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 02 marca 2020 roku do dnia zapłaty,

II.  w pozostałym zakresie oddala powództwo

III.  zasądza od pozwanego (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w S. na rzecz powoda (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w D. kwotę 2835,49 zł (dwa tysiące osiemset trzydzieści pięć złotych czterdzieści dziewięć groszy) tytułem zwrotu kosztów procesu, wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty - tytułem zwrotu kosztów procesu,

IV.  zwraca od Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Sopocie na rzecz powoda (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w D. kwotę 1.956,71 zł (jeden tysiąc dziewięćset pięćdziesiąt sześć złotych siedemdziesiąt jeden groszy) tytułem nadpłaconej zaliczki na poczet kosztów wynagrodzenia biegłego sądowego.

Sygn. akt I C 34/23

UZASADNIENIE

Powód (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w D. wniosła do Sądu Rejonowego w Sopocie pozew, w którym domagała się zasądzenia od pozwanego (...) S.A. z siedzibą w S. na swoją rzecz kwoty 5 669,50 złotych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 02 marca 2020 r. do dnia zapłaty, a nadto zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, iż w dniu 25 grudnia 2019 r. miał miejsce wypadek komunikacyjny, w którym uszkodzony został pojazd marki A. (...) o nr rej. (...) należący do segmentu D P.. W związku z zaistniałą szkodą poszkodowany wynajął pojazd zastępczy V. (...) w oparciu o umowę z 25 grudnia 2019 r. Powód dochodzi za najem 4.025 zł (uznane przez pozwaną 35 dni x różnica pomiędzy stawką 250 zł a 135 zł stawką pozwanej, czyli 35 zł x 115 zł), 724,50 zł za pierwsze holowanie w okresie świątecznym, 920 zł za parking - przechowanie (30 dni x 39 zł). Powód zaznaczył, że w innych postepowaniach uzyskał dostęp do umów, jakie ma zawarte pozwany z wypożyczalniami – A., (...), 99rent, w których dla segmentu D P. wskazana jest stawka 230 i 250 zł, a nie 135 zł. Terminem początkowym dochodzenia odsetek jest data wymagalności faktury VAT za wynajem pojazdu zastępczego. (pozew – k. 4-5v)

Nakazem zapłaty z dnia 30 grudnia 2022 r. wydanym w postępowaniu upominawczym Referendarz sądowy Sądu Rejonowego w Sopocie uwzględnił żądanie pozwu w całości. (nakaz zapłaty z dnia 30.12.2022 r. w sprawie I Nc 992/22 - k. 33)

Od powyższego nakazu zapłaty pozwany (...) S.A. z siedzibą w S. wniósł sprzeciw, wnosząc o oddalenie powództwa oraz zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu sprzeciwu pozwany zakwestionował wysokość dobowej stawki najmu pojazdu zastępczego. W ocenie pozwanego stawkę dobową przyjąć należało na 135 zł brutto oferowaną przez wypożyczalnie współpracujące z pozwanym. Informacja o możliwości zorganizowania pojazdu zastępczego zawarta była w wiadomości e-mail z 27 grudnia 2019 r. W związku z tym pozwana przyznała i wypłaciła odszkodowanie w kwocie 4.725 zł, uznając 35 dni po zweryfikowanej stawce 135 zł, jednocześnie przyznała kwotę za holowanie 615 zł oraz koszty parkowania w wysokości 250 zł. Pozwany zaznaczył, że nie jest możliwe przedłożenie umowy o realizację świadczeń ubezpieczeniowych w zakresie wynajmu pojazdów zastępczych z uwagi na to, że dane te objęte są tajemnicą przedsiębiorstwa, a jej ujawnienie zagraża interesom współpracujących z pozwanym wypożyczalni. (sprzeciw pozwanego – k. 38-44)

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 25 grudnia 2019 r. doszło do kolizji drogowej, w wyniku której uszkodzony został pojazd marki A. (...) o nr rej. (...) należący do segmentu D, użytkowany przez poszkodowanego A. A.. Sprawca kolizji był ubezpieczony od odpowiedzialności cywilnej w (...) Towarzystwie (...) tym samym dniu uszkodzony pojazd został oddany do warsztatu naprawczego.

(okoliczności nie sporne, nadto dowód: akta szkody płyta CD k. 49)

Na czas likwidacji szkody, poszkodowany w dniu 25 grudnia 2019 r. zawarł z powodem - (...) Sp. z o. o. umowę najmu samochodu zastępczego marki V. (...). W tymże dniu powód zawarł z powodem umowę cesji wierzytelności, gdzie w § 2 wskazano, iż cesja obejmuje: prawo do odszkodowania za korzystanie z samochodu zastępczego w okresie od dnia powstania szkody komunikacyjnej do dnia zakończenia naprawy samochodu przez cedenta, zakończenia postępowania likwidacyjnego lub w okresie niezbędnym do nabycia innego pojazdu (ust. 1) oraz prawo do odszkodowania za koszty związane z holowaniem oraz przechowaniem pojazdu (parking) (ust. 2).

W § 2 ust. 3 umowy cesji wierzytelności wskazano, że cedent upoważnia cesjonariusza do uzyskiwania wszelkich dokumentów oraz oświadczeń związanych ze szkodą.

Uszkodzenia ww. pojazdu osobowego marki A. (...) użytkowanego przez poszkodowanego uniemożliwiały jego eksploatację.

Poszkodowany w dniu 27 grudnia 2019 r. dokonał zgłoszenia szkody w pozwanym towarzystwie ubezpieczeń.

W załączniku do wiadomości e-mail z 27 grudnia 2019 r. ( (...)_ (...)_M. ) pozwany zaoferował możliwość organizacji wynajmu pojazdu zastępczego u współpracujących z nim wypożyczalni (...), 99rent, A., P. wskazując w odniesieniu do pojazdu segmentu D stawkę 195 zł oraz podając numer telefonu kontaktowego oraz adres mailowy pozwanego, zaznaczając: „jeżeli warunki najmu przedstawione przez wybraną wypożyczalnię nie spełnią Państwa oczekiwań, prosimy o niezwłoczny kontakt”.

Powód w wiadomości e-mail ( (...)_ (...)_1734c23e-29e9- (...)- (...)-f0d0e67ecdae) oświadczył pozwanemu: „Działając na zlecenie poszkodowanego informujemy, że poszkodowany w związku ze szkodą aktualnie najmuje samochód zastępczy od Spółki (...). Jeżeli istnieje możliwość najmu pojazdu zastępczego za Państwa pośrednictwem, realizując ustawowy obowiązek minimalizacji szkody imieniem poszkodowanego prosimy o przedstawienie szczegółowej i wiążącej oferty najmu pojazdu zastępczego. W tym celu proszę o przedłożenie spersonalizowanej umowy do podpisu przez poszkodowanego, gdzie zostaną wymienione wszystkie istotne elementy, dotyczące zasad najmu, w tym, pojazd segmentu tożsamego z pojazdem uszkodzonym, ewentualne limity dotyczące kilometrów, postanowienia dotyczące ewentualnego udziału własnego w szkodzie, możliwości kierowania pojazdami przez inne osoby, możliwości przewożenia zwierząt, ewentualnych kar umownych i innych opłat. Poszkodowanemu zależy na zapewnieniu pojazdu na cały rzeczywisty okres likwidacji szkody (naprawy pojazdu lub czasu do wypłaty odszkodowania w razie kwalifikacji szkody jako całkowitej z uwzględnieniem dodatkowego okresu na nabycie nowego pojazdu). Jeżeli nie posiadają Państwo ww. dokumentów proszę o podanie danych kontaktowych tzn. telefon i adres mailowy do współpracujących z Państwem wypożyczalni. N. przedmiotowych dokumentów uniemożliwi poszkodowanemu analizę Państwa oferty”.

W kolejnej wiadomości e-mail ( (...)_ (...)_M. ) powód oświadczył pozwanemu: „Działając na zlecenie poszkodowanego A. A. informujemy, że poszkodowany w związku ze szkodą nr (...) aktualnie najmuje samochód zastępczy od Spółki (...). Jeżeli istnieje możliwość najmu pojazdu zastępczego za Państwa pośrednictwem, realizując ustawowy obowiązek minimalizacji szkody imieniem poszkodowanego prosimy o przedstawienie szczegółowej i wiążącej oferty najmu pojazdu zastępczego. W tym celu proszę o przedłożenie spersonalizowanej umowy do podpisu przez poszkodowanego, gdzie zostaną wymienione wszystkie istotne elementy, dotyczące zasad najmu, w tym, pojazd segmentu tożsamego z pojazdem uszkodzonym, ewentualne limity dotyczące kilometrów, postanowienia dotyczące ewentualnego udziału własnego w szkodzie, możliwości kierowania pojazdami przez inne osoby, możliwości przewożenia zwierząt, ewentualnych kar umownych i innych opłat. Poszkodowanemu zależy na zapewnieniu pojazdu na cały rzeczywisty okres likwidacji szkody (naprawy pojazdu lub czasu do wypłaty odszkodowania w razie kwalifikacji szkody jako całkowitej z uwzględnieniem dodatkowego okresu na nabycie nowego pojazdu). Jeżeli nie posiadają Państwo ww. dokumentów proszę o podanie danych kontaktowych tzn. telefon i adres mailowy do współpracujących z Państwem wypożyczalni. N. przedmiotowych dokumentów uniemożliwi poszkodowanemu analizę Państwa oferty”.

(...) Sp. z o. o. wystawił fakturę VAT nr (...) z dnia 31 grudnia 2019 roku z terminem płatności 30 stycznia 2019 r. z tytułu ryczałtu za holowanie uszkodzonego pojazdu (+50% stawka świąteczna) na kwotę 724,50 zł.

(...) Sp. z o. o. wystawił również fakturę VAT nr (...) z dnia 31 stycznia 2020 roku z terminem płatności 01 marca 2020 r. na łączną kwotę 12985,00 zł, w tym:

- z tytułu wypożyczenia samochodu zastępczego za 35 dni przy dobowej stawce 260,16 zł netto kwota 11.200,00 zł brutto,

- z tytułu ryczałtu za holowanie uszkodzonego pojazdu kwota 615,00 zł brutto,

- z tytułu parkingu przechowania uszkodzonego pojazdu przez 30 dni przy dobowej stawce 31,71 zł netto kwota 1.170,00 zł brutto.

Decyzją z dnia 11 lutego 2020 r. pozwane towarzystwo ubezpieczeń przyznało tytułem odszkodowania za uszkodzenie pojazdu A. (...) (szkoda całkowita) łącznie 5590,00 złotych brutto, w tym:

- z tytułu najmu pojazdu zastępczego za 35 dni przy dobowej stawce 135 zł brutto kwotę 4.725,00 zł,

- z tytułu holowania 615,00 zł (faktura (...)),

- z tytułu kosztów parkowania 250,00 zł.

(dowód: umowa najmu – k. 6 wraz z ogólnymi warunkami najmu – k. 13, protokół zdawczo-odbiorczy – k. 10-12, faktura VAT nr VAT nr (...) z dnia 31.01.2020 – k. 14, cenniki najmu – k. 15-19, 21, faktura VAT nr (...) z 31.12.2019 r. – k. 20, decyzja z dnia 11.02.2020 r. – k. 24-25, decyzja z dnia 19.06.2019 r. – k. 23-24, oświadczenie wypożyczalnie współpracujących z pozwanym – k. 47-48, umowa cesji wierzytelności z dnia 25.12.2019 r. – k. 26, korespondencja e-mail – w aktach szkody k. 49, załączniki do umów zawartych przez pozwanego z wypożyczalniami A. oraz 99rent – k. 22-23)

Pomimo wezwania do zapłaty pismem z 27 lutego 2020 r. nadanym w placówce pocztowej 28 lutego 2020 r. pozwany nie zapłacił różnicy pomiędzy kwotą z ww. faktur a przyznanym dotąd z tego tytułu odszkodowaniem.

(dowód: wezwanie do zapłaty z 27.02.2020 r. – k. 27, potwierdzenie nadania – k. 28)

Usprawiedliwiony i uzasadniony czas korzystania przez poszkodowanego z pojazdu zastępczego mieści się w rzeczywistym potwierdzonym okresie najmu, czyli od 25 grudnia 2019 r. do 29 stycznia 2020 r. i wynosi 35 dni.

Wysokość stawek netto za dobę najmu pojazdu zastępczego stosowanej przez warsztaty i wypożyczalnie na rynku województwa (...) w II połowie 2019 r. dla pojazdów dla klasy D czyli pojazdu uszkodzonego (nie uwzględniono konkretnego modelu ze względu na znaczne ograniczenie dostępność) oscylowały w przedziale od 250 zł do 350 zł netto.

Stawka zastosowana przez powoda 260,16 zł netto mieści się w przedziale stosowanych stawek i można ją określić jako stawkę rynkową nie odbiegającą od średnich cen obowiązujących na rynku we wskazanym okresie i rejonie.

Koszt wskazany przez stronę powodową za parkowanie / przechowanie pojazdu w wysokości 39 zł brutto za dobę jest zgodny z zarządzeniem miasta K. i jest to stawka obowiązująca na lokalnym rynku, okres przechowywania pojazdu przez 30 dni jest również w pełni uzasadniony.

(dowód: opinia biegłego ds. techniki samochodowej, budowy i eksploatacji pojazdów samochodowych oraz kalkulacji kosztów napraw pojazdów – k. 78-86)

Sąd zważył, co następuje:

Ustalając stan faktyczny w sprawie, Sąd uznał za wiarygodne dokumenty złożone przez strony postępowania, w tym znajdujące się w aktach szkody. Sąd zważył, że brak było podstaw do ich kwestionowania. Sąd – dokonując ustaleń faktycznych - w szczególności uwzględnił dokumenty w postaci: faktur VAT nr (...), umowy najmu samochodu zastępczego, umowy cesji wierzytelności. Sąd zważył, iż są to dokumenty prywatne, stanowiące dowód tego, iż osoby, które je podpisały, złożyły oświadczenia tej treści. Faktury VAT za wynajem pojazdu zastępczego oraz holowanie i parking Sąd uznał za dowód tego, iż takie faktury zostały wystawione przez stronę powodową, a w zestawieniu z umową najmu pojazdu zastępczego także za dowód wynajmu pojazdu zastępczego.

Co do wiadomości mailowych wskazać należy, że przywołana treść załącznika wiadomości e-mail (...)_ (...)_M. nie stanowi oferty, a jedynie zaproszenie do kontaktu – a to wobec braku stanowczości propozycji wynajmu oraz kwestii dalszych warunków, jakie po zainicjowaniu przez poszkodowanego kontaktu, miałyby być następnie jemu przedstawione przez wspomniane wypożyczalnie („jeżeli warunki najmu przedstawione przez wybraną wypożyczalnię ...”). Poza tym powód kierował do pozwanego wiadomości e-mail o skonkretyzowanie propozycji najmu tj. o przesłanie do podpisu spersonalizowanej umowy dla poszkodowanego, uwzględniającej istotne elementy, dotyczące zasad najmu, w tym, pojazd segmentu tożsamego z pojazdem uszkodzonym, ewentualne limity dotyczące kilometrów, postanowienia dotyczące ewentualnego udziału własnego w szkodzie, możliwości kierowania pojazdami przez inne osoby, możliwości przewożenia zwierząt, ewentualnych kar umownych i innych opłat. Poszkodowanemu zależy na zapewnieniu pojazdu na cały rzeczywisty okres likwidacji szkody (naprawy pojazdu lub czasu do wypłaty odszkodowania w razie kwalifikacji szkody jako całkowitej z uwzględnieniem dodatkowego okresu na nabycie nowego pojazdu). Nadto żądanie podania danych kontaktowych tzn. telefon i adres mailowy do współpracujących z pozwanym wypożyczalni, w razie nie posiadania przez pozwanego ww. dokumentów. Pozwany ww. żądanych informacji nie przedłożył, zaś wskazane w pierwotnej wiadomości numer telefonu kontaktowego oraz adres e-mail, odnosiły się nie do wypożyczalni, lecz są to dane kontaktowe pozwanego ubezpieczyciela.

W takiej sytuacji powoływanie się na oświadczenia 99 (...) Sp. z o. o. oraz (...) Sp. z o. o. (k. 47-48) nie mogło odnieść pożądanego przez pozwanego skutku. Z treści oświadczeń wynika bowiem: „w porozumieniu z E. Hestią … oferujemy najem...”. Skoro zatem ww. załącznik do e-mail pozwanego stanowi wyłącznie zaproszenie do kontaktu, to i brak jest podstaw do dalszego rozważania kwestii ofert sieci wypożyczalni współpracujących z pozwanym.

Zasadność stawki wynajmu pojazdu zastępczego oraz kosztów holowania i parkingu podlegały odrębnej ocenie na podstawie opinii biegłego sądowego z zakresu techniki samochodowej, budowy i eksploatacji pojazdów samochodowych oraz kalkulacji kosztów napraw pojazdów.

Sąd uznał za wiarygodną opinię biegłego sądowego z zakresu techniki samochodowej, budowy i eksploatacji pojazdów samochodowych oraz kalkulacji kosztów napraw pojazdów, F. G.. Opinia została sporządzona przez osobę dysponującą wiedzą specjalną, była wewnętrznie spójna. Brak było podstaw do kwestionowania jej wiarygodności. Opinia w pełni odnosiła się do tezy dowodowej. Biegły dokonał szczegółowej analizy przedłożonych mu akt oraz zawartych w nich dowodów. Szczegółowo przedstawił tok swojej analizy oraz podstawy wywiedzionych wniosków. Wnioski opinii zostały sformułowane w sposób klarowny, jednoznaczny i stanowczy.

Sąd zważył, iż okoliczności kolizji drogowej, na skutek której doszło do uszkodzenia pojazdu A. (...), fakt korzystania przez poszkodowanego z pojazdu zastępczego, oraz odpowiedzialność ubezpieczyciela co do zasady za skutki zdarzenia z 25 grudnia 2019 r. w zakresie najmu pojazdu zastępczego – nie były kwestionowane.

Spór dotyczył wysokości zwrotu kosztów najmu pojazdu zastępczego oraz kosztów holowania i parkingu (przechowania uszkodzonego pojazdu).

Wskazać należy, że istota umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej sprowadza się do tego, że zakład ubezpieczeń wypłaca określone w umowie odszkodowanie za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony (art. 822 §1 k.c.). Z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych przysługuje odszkodowanie, jeżeli posiadacz lub kierujący pojazdem mechanicznym są obowiązani do odszkodowania za wyrządzoną w związku z ruchem tego pojazdu szkodę, której następstwem jest śmierć, uszkodzenie ciała, rozstrój zdrowia bądź też utrata, zniszczenie lub uszkodzenie mienia (art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych Dz.U.2022.2277 t.j.). Do rozstrzygnięcia o odszkodowaniu ubezpieczeniowym przy ubezpieczeniu OC komunikacyjnym konieczne jest sięgnięcie do ogólnych reguł Kodeksu cywilnego, które odnoszą się do zakresu odszkodowania, w szczególności do przepisu art. 361 § 1 i 2 k.c. Reguły te nakazują przestrzeganie zasady pełnego odszkodowania w granicach adekwatnego związku przyczynowego. W przypadku uszkodzenia samochodu odszkodowanie obejmuje przede wszystkim kwotę pieniężną, konieczną do opłacenia jego naprawy lub przywrócenia stanu sprzed wypadku. Osoba odpowiedzialna jest zobowiązana zwrócić poszkodowanemu wszelkie celowe i ekonomicznie uzasadnione wydatki poniesione w celu przywrócenia poprzedniego stanu samochodu, do których należą koszty nowych części i innych materiałów. Przywrócenie rzeczy uszkodzonej do stanu poprzedniego polega na doprowadzeniu jej do stanu używalności w takim zakresie, jaki istniał przed wyrządzeniem szkody.

W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że odszkodowanie może obejmować także inne koszty i wydatki poniesione w następstwie zdarzenia wyrządzającego szkodę. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 8 września 2004 r. (IV CK 672/03), stwierdził, że „utrata możliwości korzystania z rzeczy wskutek jej zniszczenia stanowi szkodę majątkową. W piśmiennictwie podkreśla się, że normalnym następstwem w rozumieniu art. 361 § 1 k.c. jest bardzo często niemożność korzystania z samochodu przez poszkodowanego, nie tylko w sytuacji jego uszkodzenia, ale również zniszczenia. Jeżeli więc poszkodowany poniósł w związku z tym koszty, które były konieczne, na wynajem pojazdu zastępczego, to mieszczą się one w granicach skutków szkodowych podlegających wyrównaniu”. Co do zasady wskutek kolizji lub wypadku drogowego dochodzi bowiem do uszkodzenia lub zniszczenia pojazdu mechanicznego w następstwie czego poszkodowany traci możliwość korzystania z rzeczy. W cytowanym orzeczeniu Sąd Najwyższy nie podzielił poglądu, iż brak możliwości korzystania z rzeczy to zagadnienie utraty wygody lub przyjemności z jej korzystania, a więc sfera przynależna szkodzie niemajątkowej. Również Sąd, uznał utratę możliwości korzystania z pojazdu za szkodę majątkową. Nadto jak wskazał Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 17 listopada 2011 roku, wydanej w sprawie III CZP 5/11, odpowiedzialność ubezpieczyciela z tytułu umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za uszkodzenie albo zniszczenie pojazdu mechanicznego niesłużącego do prowadzenia działalności gospodarczej obejmuje celowe i ekonomiczne wydatki na najem pojazdu zastępczego.

Przez „wydatki konieczne” należy rozumieć czynsz najmu za pojazd zastępczy o zasadniczo podobnej klasie do pojazdu uszkodzonego albo zniszczonego, ustalony według stawki najmu obowiązującej na danym rynku lokalnym.

W dotychczasowym orzecznictwie Sądu Najwyższego dominującym stanowiskiem było, że okres celowego i ekonomicznie uzasadnionego najmu pojazdu zastępczego w przypadku szkody całkowitej w pojeździe obejmuje okres od dnia wynajęcia pojazdu zastępczego do dnia, w którym poszkodowany mógł nabyć analogiczny pojazd, ale nie później niż do dnia otrzymania świadczenia odszkodowawczego za szkodę całkowitą w pojeździe. Takie stanowisko zaprezentował Sąd Najwyższy np. w wyroku z dnia 8 września 2004 r. sygn. akt IV CK 672/03. Stanowisko to jednak uległo modyfikacji w późniejszych orzeczeniach. W uzasadnieniu uchwały z dnia 17 listopada 2011 r. Sąd Najwyższy jako aktualne podtrzymał swoje wytyczne co do zasad i zakresu refundacji kosztów najmu, jednocześnie wskazał, że ma to być okres " niezbędny do zakupu innego pojazdu mechanicznego". Czasem refundowanego najmu pojazdu zastępczego w przypadku szkody całkowitej jest okres od dnia wynajęcia pojazdu zastępczego w związku ze zniszczeniem posiadanego przez poszkodowanego pojazdu do dnia, w którym poszkodowany mógł nabyć faktycznie i obiektywnie odtworzyć możliwość korzystania ze zniszczonej rzeczy poprzez zakup innego pojazdu mechanicznego o podobnej wartości rynkowej. Okres ten może kończyć się wcześniej niż dzień wypłaty odszkodowania za szkodę w pojeździe, może kończyć się w dniu wypłaty tego rodzaju świadczenia odszkodowawczego, może również wykraczać poza dzień wypłaty odszkodowania za szkodę całkowitą w samochodzie. Należy zatem ustalać i badać chwilę, w której możliwe było odtworzenie przez poszkodowanego możliwości korzystania z rzeczy poprzez zakup innego pojazdu mechanicznego.

W niniejszej sprawie pozwany kwestionował wysokość dobowej stawki najmu pojazdu zastępczego. Należy wskazać, iż pozwany w istocie podniósł zarzut przyczynienia się poszkodowanego do zwiększenia rozmiaru szkody z uwagi na nieskorzystanie z oferty najmu pojazdu zastępczego złożonej przez ubezpieczyciela. Pozwany wskazywał bowiem, że poinformował poszkodowanego o możliwości organizacji wynajmu pojazdu zastępczego za stawkę 135 zł brutto, kierując wiadomość e-mail. Jak wskazano wyżej wiadomość, a w istocie załącznik do wiadomości e-mail pozwanego nie stanowi oferty, poza w tym nie zawiera skonkretyzowanych propozycji najmu. Pozwany nie wykazał również, iżby spersonalizowaną propozycję umowy z poszkodowanym przedłożył, zaś dane kontaktowe wypożyczalni, o które zwracał się powód (numer telefonu kontaktowego oraz adres e-mail) przekazane przez pozwanego, nie były danymi wypożyczalni, a jedynie pozwanego. Sąd zatem uznał, że poszkodowany w żaden sposób nie przyczynił się do powstania szkody, czy też zwiększenia jej rozmiaru. Poszkodowany nie był więc ograniczony stawkami najmu, które pozwany uznał za dopuszczalne. Nic nie stało na przeszkodzie, by poszkodowany skorzystał z usług strony powodowej. Należy również wskazać, że poszkodowany nie był zobowiązany do poszukiwania najtańszego rozwiązania na rynku, ale mógł skorzystać z wynajmu pojazdu zastępczego oferowanego przez podmiot, który zajmuje się wynajmem samochodów na okres likwidacji szkody. Ponadto stawka najmu oferowana przez powoda nie odbiegała od cen rynkowych i nie była rażąco wygórowana. W takiej sytuacji również zarzut związania pozwanego ewentualną tajemnicą przedsiębiorstwa nie mógł być okolicznością szkodzącą powodowi, skoro tajemnica ta, zgodnie ze stanowiskiem strony pozwanej, ciążyła na pozwanym ubezpieczycielu.

Sąd przyjął za zasadną stawkę w wysokości, w jakiej dochodził jej powód, ponieważ stawka 250 zł mieściła się w przedziale stawek (cen) rynkowych. Biegły sądowy uzasadnił należycie swoje stanowisko, i nie było podstaw do dyskredytowania jego opinii.

Sąd co do ustalenia uzasadnionej wysokości stawki dobowego najmu posiłkował się opinią biegłego. Na jej podstawie Sąd uznał, iż powodowi należny jest zwrot kosztów wynajmu pojazdu zastępczego za okres 35 dni (okres niekwestionowany) z uwzględnieniem stawki 250 zł, ponieważ mieściła się ona w przedziale cen rynkowych, i nie była zawyżona (35 dni x 250 zł = 8.750 zł). Kwotę tak ustaloną należało pomniejszyć o przyznane przez pozwanego w toku ubezpieczeniowego postępowania likwidacyjnego odszkodowanie z tytułu najmu pojazdu: 8.750,00 zł - 4 725,00 zł = 4 025,00 zł.

Odnosząc się do stawki za parkowanie (przechowanie) uszkodzonego pojazdu wskazać należy, co też Sąd ustalił na podstawie wspomnianej opinii, iż był to koszt uzasadniony tak co do zasadności przechowania, jak i wysokości stawki. A zatem 30 dni x 39 zł brutto = 1.170,00 zł, a skoro pozwany wypłacił z tego tytułu 250 zł, powodowi należała się różnica, tj. 920,00 zł (1.170,00 zł pomniejszone o 250,00 zł).

Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 822 §§ 1 i 2 k.c. w zw. z art. 361 § 1 k.c. w zw. z art. 36 ust. 1 zdanie 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, zasądził od pozwanego na rzecz powoda tytułem należności głównej kwotę 4945,00 zł (4 025,00 z + 920,00 zł).

Odnośnie żądania przez powoda zasądzenia na jego rzecz odsetek należy wskazać, iż stosownie do treści art. 481 §§ 1 i 2 k.c. jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była z góry oznaczona, należą się odsetki ustawowe.

W przedmiotowej sprawie pozwany opóźnił się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego w postaci zapłaty odszkodowania na rzecz powoda.

Stosownie do treści art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, zakład ubezpieczeń wypłaca odszkodowanie w terminie 30 dni, licząc od dnia złożenia przez poszkodowanego lub uprawnionego zawiadomienia o wypadku. Nadto, stosownie do treści ust. 2 tego przepisu, w przypadku gdyby wyjaśnienie w terminie, o którym mowa w ust. 1, okoliczności niezbędnych do ustalenia odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń albo wysokości odszkodowania okazało się niemożliwe, odszkodowanie wypłaca się w terminie 14 dni od dnia, w którym przy zachowaniu należytej staranności wyjaśnienie tych okoliczności było możliwe, nie później jednak niż w terminie 90 dni od dnia złożenia zawiadomienia o szkodzie, chyba że ustalenie odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń albo wysokości odszkodowania zależy od toczącego się postępowania karnego lub cywilnego.

Z ustaleń Sądu wynika, że powód zgłosił szkodę pozwanemu zakładowi ubezpieczeń w dniu 27 grudnia 2019 r., a pozwany wydał decyzję o wypłacie odszkodowania 11 lutego 2020 r. – w tej więc dacie możliwe było skalkulowanie należnego odszkodowania.

Termin zapłaty za fakturę VAT nr (...) z dnia 31 stycznia 2020 roku określono na dzień 01 marca 2020 r., należało więc odsetki od uwzględnionej części żądania głównego, tj. odsetki ustawowe za opóźnienie liczone od kwoty 4 945,00 zł od dnia 02 marca 2020 r. do dnia zapłaty.

Dalej idące żądanie pozwu nie było zasadne. Z opinii biegłego wynika, że nie było podstaw do ponoszenia przez poszkodowanego dwukrotnej wysokości kosztów holowania. W takiej sytuacji zaakceptowanie przez ubezpieczyciela jednego holowania przy stawce netto 500 zł, której wysokość odpowiada wydatkom ponoszonym z tego tytułu, nadto pozwany wskazał kontrahenta, który uszkodzony pojazd jest w stanie odebrać – nie uzasadniały żądania zwrotu kosztów ponownego holowania. Powód zaś w żaden sposób nie wyjaśnił przyczyny drugiego holowania. Pozwany wypłacił 615,00 zł z tytuł jednego holowania w toku ubezpieczeniowego postępowania likwidacyjnego, a skoro nie było podstaw do uwzględnienia drugiego holowania, to i żądanie należności z tego tytułu ocenić należało jako niezasadne.

Mając na względzie powyższe, Sąd orzekł jak w pkt II wyroku, na podstawie art. 822 §§ 1 i 2 k.c. w zw. z art. 361 § 1 k.c. w zw. z art. 36 ust. 1 zdanie 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych – stosowanych a contrario.

O kosztach procesu Sąd rozstrzygnął na mocy art. 100 k.p.c., zgodnie z zasadą stosunkowego ich rozdzielenia. Powód poniósł koszty w łącznej wysokości 3.260,29 zł, na którą składały się 400 zł opłaty od pozwu, 17 zł opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa procesowego, 1 800 zł stawki wynagrodzenia pełnomocnika (§ 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, Dz.U.2018.265 t.j.), wydatki na poczet kosztów opinii biegłego 1.043,29 zł. Pozwany poniósł opłatę notarialną za poświadczenie odpisu pełnomocnictwa 7,38 zł. Powód powinien więc ponieść koszty w 13% ich sumarycznej wysokości, a więc w zakresie, w jakim powództwo zostało oddalone. Suma kosztów wynosiła 3.267,67 zł (3.260,29 zł + 7,38 zł) x 13 % = 424,80 zł. A skoro poniósł je w wysokości wyższej - 3.260,29 zł, należny mu jest od pozwanego zwrot w wysokości 2.835,49 zł (3.260,29 zł pomniejszone o 424,80 zł). O odsetkach od kosztów procesu Sąd orzekł zgodnie z art. 98 § 1(1) kpc, zasądzając je w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

Sąd w pkt IV zwrócił powodowi niewykorzystaną zaliczkę stanowiącą różnicę pomiędzy kwotą wpłaconą 3.000 zł a wykorzystaną 1.043,29 zł, a więc kwotę 1.956,71 zł, orzekając o tym na podstawie art. 80 ust. 1 w zw. z art. 84 ust. 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.