Portal Orzeczeń Sądu Rejonowego w Sopocie

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 06 maja 2022 roku

Sąd Rejonowy w Sopocie I Wydział Cywilny

w składzie następującym

Przewodniczący SSR Anna Olszewska-Kowalska

Protokolant sek.sąd. Joanna Niewińska

po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2022 roku w Sopocie,

na rozprawie

sprawy z powództwa L. G., B. K. (1)

przeciwko (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S.

o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności

1.  pozbawia wykonalności tytuł wykonawczy – nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia 19 listopada 2004 roku, wydany przez Sąd Rejonowy w Gdańsku w sprawie I Nc 3340/04 przeciwko B. K. (2), L. G., B. E. i J. T. zaopatrzony w klauzulę wykonalności nadaną na rzecz (...) spółka z o.o. w S. przeciwko L. G., B. E. i J. T. postanowieniem Sądu Rejonowego Gdańsk - Południe w Gdańsku z dnia 17 listopada 2016 roku wydanym w sprawie I Co 1451/16:

w stosunku do L. G.

a)  w zakresie kwoty należności głównej 5.953,88 zł (pięć tysięcy dziewięćset pięćdziesiąt trzy złote osiemdziesiąt osiem groszy)

b)  co do umownych odsetek od kwoty 10.139,08 zł (dziesięć tysięcy sto trzydzieści dziewięć złotych osiem groszy) – w zakresie odsetek nieprzekraczających odsetki maksymalne (czterokrotność wysokości stopy kredytu lombardowego NBP) od 21 lutego 2006 roku;

c)  co do umownych odsetek od kwoty 10.139,08 zł (dziesięć tysięcy sto trzydzieści dziewięć złotych osiem groszy) – od dnia 7 września 2004 roku do dnia 20 lutego 2006 roku

d)  co do ustawowych odsetek od kwoty 2.295,02 zł (dwa tysiące dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwa grosze) od dnia 7 września 2004 roku wraz z kosztami sądowymi w kwocie 274,70 zł (dwieście siedemdziesiąt cztery złote siedemdziesiąt groszy) wraz z kosztami zastępstwa procesowego w kwocie 2415 zł (dwa tysiące czterysta piętnaście złotych)

- to jest pozbawia wykonalności tytuł wykonawczy w dalszym zakresie, ponad ten, który wynika z wyroku Sądu Rejonowego w Sopocie z dnia 14 września 2017 roku w sprawie I C 611/16;

2.  pozbawia wykonalności tytuł wykonawczy – nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia 19 listopada 2004 roku, wydany przez Sąd Rejonowy w Gdańsku w sprawie I Nc 3340/04 przeciwko B. K. (2), L. G., B. E. i J. T. zaopatrzony w klauzulę wykonalności nadaną na rzecz (...) spółka z o.o. w S. przeciwko L. G., B. E. i J. T. postanowieniem Sądu Rejonowego Gdańsk - Południe w Gdańsku z dnia 17 listopada 2016 roku wydanym w sprawie I Co 1451/16:

w stosunku do B. K. (1) (dawniej E.) - w całości;

2.  zasądza od pozwanej (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. na rzecz powódki L. G. zwrot kosztów procesu według zasady odpowiedzialności za wynik sporu, przy czym rozliczenie kosztów procesu, w tym należnych Skarbowi Państwa kosztów sądowych, pozostawia referendarzowi sądowemu;

2.  zasądza od pozwanej (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. na rzecz powoda B. K. (1) zwrot kosztów procesu według zasady odpowiedzialności za wynik sporu, przy czym rozliczenie kosztów procesu, w tym należnych Skarbowi Państwa kosztów sądowych, pozostawia referendarzowi sądowemu.

Sygnatura akt I C 270/20

UZASADNIENIE

Powódki L. G. i B. K. (1) (poprzednio E.) pozwem z dnia 4 stycznia 2019 r. wniosły przeciwko (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. o:

1.  pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego w postaci prawomocnego nakazu zapłaty wydanego w postępowaniu upominawczym przez Sąd Rejonowy w Gdańsku Wydział I Cywilny, w sprawie o sygn. akt Nc 3340/04 z dnia 19 listopada 2004 r. przeciwko B. K. (2), L. G., B. E. (obecnie K.) i J. T., zaopatrzonego w klauzulę wykonalności na rzecz (...) Spółki z o.o. z siedzibą w S. (pozwanej w niniejszej sprawie) nadaną postanowieniem Sądu Rejonowego Gdańsk - Południe w Gdańsku z dnia 17 listopada 2016 r. w sprawie o sygn. akt I Co 1451/16 przeciwko L. G., B. E. (obecnie K.) i J. T. - w stosunku do L. G. – w całości,

2.  pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego w postaci prawomocnego nakazu zapłaty wydanego w postępowaniu upominawczym przez Sąd Rejonowy w Gdańsku Wydział I Cywilny, w sprawie o sygn. akt Nc 3340/04 z dnia 19 listopada 2004 r., przeciwko B. K. (2), L. G., B. E. (obecnie K.) i J. T., zaopatrzonego w klauzulę wykonalności na rzecz (...) Spółki z o.o. z siedzibą w S. (pozwanej w niniejszej sprawie) nadaną postanowieniem Sądu Rejonowego Gdańsk - Południe w Gdańsku z dnia 17 listopada 2016 r. w sprawie o sygn. akt I Co 1451/16 przeciwko L. G., B. E. (obecnie K.) i J. T. - w stosunku do B. K. (1) (poprzednio E.) – w całości,

3.  zasądzenie od pozwanej na rzecz L. G. zwrotu kosztów procesu wg norm przepisanych, w tym kosztów 1/2 opłaty od pozwu, zastępstwa procesowego oraz kosztów opłaty skarbowej,

4.  zasądzenie od pozwanej na rzecz B. K. (1) zwrotu kosztów procesu wg norm przepisanych, w tym kosztów 1/2 opłaty od pozwu, zastępstwa procesowego oraz kosztów opłaty skarbowej,

W uzasadnieniu pozwu wskazano, że L. G. wystąpiła z pozwem z dnia 30 listopada 2016 r. do Sądu Rejonowego w Sopocie przeciwko (...) Sp. z o. o. z siedzibą w S. o pozbawienie tytułu wykonawczego w części, tj. prawomocnego nakazu zapłaty wydanego w postępowaniu upominawczym przez Sąd Rejonowy w Gdańsku w sprawie o sygn. akt Nc 3340/04 z dnia 19 listopada 2004 r. zaopatrzonego w klauzulę wykonalności z dnia 15 marca 2005 r. - w zakresie zasądzonych odsetek umownych w wysokości 40% w stosunku rocznym, naliczanych od kwoty 10.139,08 zł, naliczanych od dnia 7 września 2004 r. do dnia zapłaty, w zakresie przewyższającym kwotę odsetek maksymalnych za okres do dnia 20 lutego 2006 r. do dnia zapłaty. Strona powodowa wskazała, iż w dniu 7 lutego 2003 r. B. K. (2), jako pożyczkobiorczyni, zawarła ze Spółdzielczą Kasą Oszczędnościowo – Kredytową Rodzina pisemną umowę pożyczki konsumenckiej o numerze 1K/ (...) kwoty 11.000,00 zł. Powódki – L. G. B. K. (1) (wówczas E.) oraz J. T. poręczyły spłatę w/w pożyczki. Poręczycielki stały się współdłużniczkami solidarnymi względem wierzyciela. Według wiedzy powódek dłużniczka nie była w stanie wywiązać się z obowiązku terminowej zapłaty na rzecz wierzyciela i umowa pożyczki została przez wierzyciela wypowiedziana.

Na podstawie nakazu zapłaty wydanego na rzecz powoda Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo – Kredytowej im. F. S. z siedzibą w G. (następcy prawnego (...)) w postępowaniu upominawczym przez Sąd Rejonowy Gdańsk Wydział I cywilny z dnia 19 listopada 2004 r. w sprawie o sygn. akt Nc 3340/04 zaopatrzonego klauzulą wykonalności z dnia 15 marca 2005 r. zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne Km 1041/05 prowadzone przez komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Słupsku, przeciwko dłużnikom L. G., B. K. (1) i J. T., będącym poręczycielami umowy pożyczki konsumenckiej o numerze 1K/ (...) z dnia 7 lutego 2003 r. zawartej pomiędzy B. K. a (...). Dochodzona należność główna wskazana w prawomocnym nakazie zapłaty wynosiła 12.434,10 zł Ponadto Sąd Rejonowy w Gdańsku zasądził na rzecz (...) im. (...) umowne odsetki w wysokości 40 % w stosunku rocznym, co do kwoty 10.139,08 zł naliczane od dnia 07 września 2004 r. do dnia zapłaty oraz odsetki ustawowe, co do kwoty 2.295 zł również naliczane od dnia 07 września 2004 r. do dnia zapłaty wraz z kosztami postępowania i kosztami zastępstwa procesowego.

Z kolei przeciwko pożyczkobiorcy B. K. (2) toczyło się postępowanie sądowe prowadzone pod sygn. akt I C 124/05, wywołane jej sprzeciwem od w/w nakazu zapłaty. Sąd Okręgowy w Gdańsku III Wydział Cywilny odwoławczy, na skutek postępowania apelacyjnego wywołanego przez B. K. (3), toczącego się pod sygn. akt III Ca 992/06 wydał wyrok z dnia 18 grudnia 2006 r. w którym zasądził od pozwanej B. K. (3) na rzecz (...) im. (...) w G. kwotę 12.434,10 zł z odsetkami umownymi od kwoty 10.139,08 zł w wysokości 40 % w skali roku za okres od dnia 07 września 2004 r. do dnia 18 grudnia 2006 r. oraz odsetkami ustawowymi od kwoty 2.295,02 zł za okres od dnia 07 września 2004 r. do dnia 18 grudnia 2006 r. Sąd II instancji w punkcie drugim przytoczonego wyroku rozłożył zasądzone świadczenie na osiem rat. Dnia 18 maja 2007 r. wyrokowi Sądu Okręgowego w Gdańsku została nada klauzula wykonalności na wniosek (...) im. (...) w G..

Według stanu na dzień wydania wyroku przez Sąd Rejonowy w Sopocie w sprawie I C 611/16 z dnia 14 września 2017 r., zainicjowanym opisanym powyżej pozwem L. G., ustalono, iż w toku postepowania KM 1041/05 prowadzonego przeciwko poręczycielkom, wierzycielowi została przekazana kwota nie mniejsza niż 42.237,84 zł, z czego 19.973,24 zł pochodziła od B. K. (1), kwota 1.217,51 zł od J. T., a kwota 21.047,09 zł od powódki L. G.. Z kolei w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego Km 2906/07 przeciwko B. K. (2), na dzień 18 listopada 2016 r. wyegzekwowano łącznie kwotę 4.933,20 zł, z czego wierzycielowi przekazano 3.966,91 zł. Obecnie postępowanie egzekucyjne prowadzone jest przeciwko B. K. (1) i wedle wiedzy strony powodowej, prawdopodobnie przeciwko B. K. (2). Postępowania przeciw pozostałym dłużniczkom zostały umorzone ze względu na bezskuteczność egzekucji. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Wejherowie A. G. wg zaświadczenia z 21 grudnia 2018 r. w sprawie Km 509.17 prowadzonej przeciwko dłużniczce B. K. (1) wyegzekwował łącznie dodatkowe 5.351,13 zł, z czego kwota 4.898,58 zł trafiła bezpośrednio do wierzyciela – pozwanej spółki.

Na skutek przelewu wierzytelności wierzycielem dłużniczek została (...) Sp. z o. o. z siedzibą w S.. W dniu 11 października 2016 r. pozwana spółka wystąpiła do Sądu Rejonowego Gdańsk-Południe w Gdańsku o nadanie klauzuli wykonalności na rzecz nowego wierzyciela – (...) Sp. z o. o. tytułowi egzekucyjnemu stanowiącemu prawomocny ww. nakaz zapłaty wydany w sprawie o sygn. akt Nc 3340/04 w stosunku do dłużniczek – poręczycielek, w tym powódek. Postawieniem z dnia 17 listopada 2016 r. Sąd Rejonowy Gdańsk-Południe w Gdańsku, sygn. I Co 1451/16 nadał klauzulę wykonalności na rzecz nowego wierzyciela – pozwanej spółki, bez jakichkolwiek ograniczeń uwzględniających wyegzekwowane już kwoty w toku trwających postepowań egzekucyjnych przeciw dłużniczkom. Na podstawie ww. tytułu wykonawczego obecnie Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Wejherowie A. G. prowadzi postępowanie egzekucyjne przeciwko B. K. (1) pod sygn. akt Km 509/17, twierdząc w wystawionym zaświadczeniu, iż należność główna pozostała do wyegzekwowania wynosi 9.012,78 z plus odsetki umowne, które wg stanu na dzień 21 grudnia 2018 r. wynosiły 11.071,72 zł.

Dalej w uzasadnieniu pozwu wskazano, że wyrok Sądu Rejonowego w Sopocie w sprawie o sygn. I C 611/16 został utrzymany w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w Gdańsku, z 15 czerwca 2018 r. W orzeczeniach tych wskazano, że podstawą pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego - w żądanym zakresie - było istnienie obok siebie dwóch tytułów wykonawczych dotyczących tej samej wierzytelności i taki stan rzeczy wyeliminowano na podstawie art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c.

W uzasadnieniu pozwu podkreślono również, że należności z umowy pożyczki zostały spłacone wobec wierzyciela z nadwyżką.

(pozew – k. 2-17)

W odpowiedzi na pozew pozwana nie godząc się z żądaniem pozwu wniosła o odrzucenie pozwu względem L. G., a w pozostałym zakresie o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie od powódki na rzecz pozwanej kosztów procesu.

Zdaniem pozwanej powaga rzeczy osądzonej wyłącza możliwość ponownego wytoczenia powództwa przeciwegzekucyjnego, jeżeli jego podstawę stanowi zarzut, który był już przytoczony w pozwie we wcześniejszym postępowaniu, tj. postępowaniu I C 611/16. Zdaniem pozwanej niniejsza sprawa jest kolejnym powództwem wytoczonym o to samo przez dłużniczkę L. G..

Pozwana uznała powództwo w części, tj. w odniesieniu do kwoty 6.528 zł, zaznaczając, że w dniu 20 czerwca 2018 r. złożyła oświadczenie o potrąceniu wskazanej kwoty L. G., a na kwotę tę opiewają koszty zasądzone wyrokiem Sądu Rejonowego w Sopocie w sprawie I C 611/16 oraz wyrokiem Sądu Odwoławczego – Sądu Okręgowego w Gdańsku w sprawie XVI Ca 55/18.

Zdaniem pozwanej zadłużenie strony powodowej względem pozwanej zostało uregulowane jedynie w części. Ponadto z chwilą wyegzekwowania świadczenia objętego tytułem wykonawczym dłużnik traci prawo do wytoczenia powództwa opozycyjnego.

(odpowiedź na pozew k. 94-111, pismo k. 189-216)

Wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2019 roku Sąd Rejonowy w Sopocie w sprawie o sygn. I C 21/19 w punktach:

1.  pozbawił wykonalności tytuł wykonawczy – nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia 19 listopada 2004 roku, wydany przez Sąd Rejonowy w Gdańsku w sprawie I Nc 3340/04 przeciwko B. K. (2), L. G., B. E. i J. T. zaopatrzony w klauzulę wykonalności nadaną na rzecz (...) spółka z o.o. w S. przeciwko L. G., B. E. i J. T. postanowieniem Sądu Rejonowego Gdańsk - Południe w Gdańsku z dnia 17 listopada 2016 roku wydanym w sprawie I Co 1451/16 - w części:

w stosunku do L. G.

a)  w zakresie kwoty należności głównej 5.953,88 zł,

b)  co do umownych odsetek od kwoty 10.139,08 zł – w zakresie odsetek nieprzekraczających odsetki maksymalne (czterokrotność wysokości stopy kredytu lombardowego NBP) od 21 lutego 2006 roku;

c)  co do umownych odsetek od kwoty 10.139,08 zł – od dnia 7 września 2004 roku do dnia 20 lutego 2006 roku

d)  co do ustawowych odsetek od kwoty 2.295,02 zł od dnia 7 września 2004 roku wraz z kosztami sądowymi w kwocie 274,70 zł wraz z kosztami zastępstwa procesowego w kwocie 2415 zł

- to jest pozbawia wykonalności tytuł wykonawczy w dalszym zakresie, ponad ten, który wynika z wyroku Sądu Rejonowego w Sopocie z dnia 14 września 2017 roku w sprawie I C 611/16,

2.  w pozostałym zakresie odrzucił pozew wniesiony przez L. G.,

3.  pozbawił wykonalności tytuł wykonawczy – nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia 19 listopada 2004 roku, wydany przez Sąd Rejonowy w Gdańsku w sprawie I Nc 3340/04 przeciwko B. K. (2), L. G., B. E. i J. T. zaopatrzony w klauzulę wykonalności nadaną na rzecz (...) spółka z o.o. w S. przeciwko L. G., B. E. i J. T. postanowieniem Sądu Rejonowego Gdańsk - Południe w Gdańsku z dnia 17 listopada 2016 roku wydanym w sprawie I Co 1451/16 - w części:

w stosunku do B. K. (1) (dawniej E.)

ponad kwotę 3.891,96 zł, wyegzekwowaną w toku postępowania egzekucyjnego w sprawie Km 509/17 Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Wejherowie A. G.

4.  w pozostałym zakresie oddalił powództwo B. K. (1).

5.  nadał wyrokowi w punkcie 1 i 3 rygor natychmiastowej wykonalności do kwoty 6.528 zł,

6.  zasądził od pozwanego (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. na rzecz powoda L. G. kwotę 3.928 złotych tytułem zwrotu kosztów postepowania, w tym 3600 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego,

7.  zasądził od pozwanego (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. na rzecz powoda B. K. (1) kwotę 3.928 złotych tytułem zwrotu kosztów postepowania, w tym 3600 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego

(wyrok k. 229-230)

W następstwie wywiedzionej przez pozwaną apelacji Sąd Okręgowy w Gdańsku wyrokiem z 27 lutego 2020 r., sygn. XVI Ca 792/19 uchylił pkt 1, 3, 5, 6 i 7 zaskarżonego wyroku przekazując sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Sopocie, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania odwoławczego.

W uzasadnieniu w/w wyroku Sąd Odwoławczy podzielił w przeważającej części ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd Rejonowy, za wyjątkiem ustaleń dotyczących wysokości faktycznego zadłużenia powódek zarówno w zakresie wysokości należności głównej, jak i odsetek. Według Sądu Odwoławczego ustalenia w tym zakresie dokonane w oparciu o informacje udzielone przez Komorników sądowych, jak i zestawienia dokonanych wpłat nie uwzględniają specyfiki odpowiedzialności powódek L. G. i B. K. (1). Tym samym nie mogły stanowić podstawy do oceny zasadności wniesionych powództw w zakresie ustalenia czy zostały spełnione przesłanki pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego na podstawie art. 840§1 pkt. 2 k.p.c. w zakresie wskazanym w zaskarżonym wyroku.

Sąd Okręgowy wskazał, że odpowiedzialność B. K. (3) została zmodyfikowana przez Sąd na skutek rozłożenie na raty zasądzonej kwoty wynikającej z umowy pożyczki, co spowodowało, że od daty wydania wyroku, to jest od dnia 18 grudnia 2006r. nie obciążały ją odsetki umowne. Zakres odpowiedzialności powódek i J. T. był zaś taki sam, został ustalony w nakazie zapłaty wydanym przez Sąd Rejonowy w Gdańsku z dnia 19 listopada 2004r. w sprawie o sygn. akt I Nc 3340/04 i obejmował także odsetki umowne za okres od dnia 18 grudnia 2006r. do dnia zapłaty. Zatem zgodnie z art. 881 k.c. powódki, jak i J. T. są odpowiedzialne zobowiązania wynikające ze wskazanej powyżej umowy pożyczki w zasadzie jak dłużnik solidarny, czyli B. K. (4). Art. 879 § 1 k.c. stanowi zaś, że o zakresie zobowiązania poręczyciela rozstrzyga każdoczesny zakres zobowiązania dłużnika. Zgodnie zaś z art. 366 § 1 k.c. zaspokojenie Wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników solidarnych zwalnia pozostałych. Zatem spełnienie świadczenia przez jednego ze współdłużników solidarnych ma wpływ na zobowiązanie innych, gdyż odpowiedzialni są za jeden dług, chociaż każdy z nich do pełnej wysokości. Nawet w przypadku częściowego spełnienia świadczenia przez jednego lub niektórych dłużników solidarnych zobowiązanie wygasa w stosunku do wszystkich dłużników solidarnych - w zakresie odpowiadającym rozmiarowi spełnionego świadczenia. Wierzyciel może zatem żądać odsetek za opóźnienie także tylko w pojedynczej wysokości, ponieważ także w tym zakresie odpowiedzialność dłużnika i poręczyciela ma charakter solidarny i spełnienie świadczenia przez jednego z nich zwalnia drugiego.

W ocenie Sądu Okręgowego niezbędnym dla rozpoznania istoty sprawy było ustalenie jaka była wysokość zobowiązania zarówno co do wysokości należności głównej, jak i odsetek w dacie wszczęcia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego wydanego przeciwko pozwanej (...) Spółki z o.o. w S.. Wysokość należności głównej powinna być taka sama zarówno dla dłużniczki B. K. (3), jak i poręczycielek L. G., B. K. (1) i J. T.. Wysokość zobowiązana z tytułu odsetek nie może być różna w stosunku do poszczególnych poręczycielek, gdyż zakres ich odpowiedzialności z tytułu odsetek wynika z nakazu zapłaty z dnia 19 listopada 2004r. wydanego przez Sąd Rejonowy w Gdańsku z w sprawie I Nc 3340/04. Bowiem jak wskazano powyżej spełnienie świadczenia zarówno w zakresie należności głównych, jak i odsetek przez którąkolwiek z osób zobowiązanych solidarnie powodowało wygaśnięcie zobowiązania ze skutkiem dla pozostałych. Sąd Rejonowy nie dokonał w tym zakresie żadnych ustaleń i wskazał jedynie wysokość zadłużenia dłużniczki, jak i poręczycielek w oparciu o informacje udzielone przez Komorników prowadzących postępowania egzekucyjne przeciwko nim. W konsekwencji brak rozważań Sądu I instancji dotyczących rzeczywistej wysokości zobowiązania na dzień wszczęcia postępowań egzekucyjnych w oparciu o tytuł wykonawczy wystawiony na rzecz pozwanej (...) Spółki z o.o. w S.. Ustalenia te były zaś niezbędne do określenie możliwego zakresu pozbawienia wykonalności tytułów wykonawczych objętym pozwem. Zachodziły bowiem podstawy do pozbawienia wykonalności żądanych tytułów wykonawczych w zakresie w jakim należności objęte tymi tytułami zostały zaspokojone w oparciu o tytuły wykonawcze wystawione na rzecz poprzednika prawnego pozwanej, także poza postępowaniami egzekucyjnymi. Rozstrzygniecie takie możliwe jest w oparciu o treść art.840§1 pkt. 2 k.p.c., gdyż stanowi to zdarzenie, które po powstaniu tytułu egzekucyjnego spowodowało, że zobowiązanie wygasło. W ocenie Sądu Okręgowego możliwe jest bowiem pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego wydanego na rzecz nabywcy wierzytelności, gdy zobowiązanie zostało wyegzekwowane w toku postępowania egzekucyjnego, ale toczyło się w oparciu o inny tytuł wykonawczy, tj. wydany na rzecz innego wierzyciela. Umożliwi to usuniecie takiej sytuacji, gdy w obrocie pozostają dwa tytuły wykonawcze. Pozbawienie tytułu wykonawczego wydanego na rzecz zbywcy wierzytelności w zakresie w jakim uzyskał zaspokojenie w wyniku czynności egzekucyjnych nie jest bowiem możliwe i brak możliwości pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego wydanego na rzecz nabywcy powodowałby faktyczną możliwość egzekwowania zobowiązania, które już wygasło na skutek wyegzekwowania lub zapłaty. Ustalenie wysokości zobowiązania zarówno w zakresie należności głównej, odsetek, jak i kosztów - na dzień wszczęcia postępowania egzekucyjnego w oparciu o tytuły wykonawcze wydane na rzecz pozwanej - powinno nastąpić w oparciu o materiał dowodowy zaoferowany przez strony przez wskazanie, które kwoty uiszczone bądź wyegzekwowane na jaką część należności zostały zaliczone w taki sposób, aby uwzględnić, że zaspokojenie długu przez jedną z osób zobowiązanych solidarnie powoduje wygaśnięcie w tym zakresie zobowiązania także w stosunku do zobowiązanych solidarnie.

W realiach niniejszej sprawy w przypadku uznania, że do prawidłowego ustalenia wysokości należności objętych spornymi tytułami wykonawczymi konieczne są wiadomości specjalne, to należało rozważyć dopuszczenie z urzędu dowodu z opinii biegłego z zakresu rachunkowości lub księgowości dopuszczony z urzędu.

Ponadto Sąd Okręgowy wskazał, że Sąd Rejonowy w ustaleniach faktycznych wprawdzie podał, że pozwana (...) Spółka z o.o. złożyła oświadczenie o potrąceniu kwoty 6.528 zł przysługującej powódce L. G., ale nie dokonał jednak oceny skuteczności tego oświadczenia, a nawet nie wskazał czy i jeżeli tak, to w jakim zakresie miało ono wpływ na zaskarżone rozstrzygniecie. W oparciu o rozważania Sądu nie można stwierdzić czy rozpoznał zarzut potrącenia, co może stanowić podstawę do uznania, że nie została rozpoznana istot sprawy (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 września 2019r. w sprawie I Cz 38/19)

Dalej, według Sądu Okręgowego brak też rozważań Sądu, które pozwoliłyby ustalić w jakim zakresie wyrok wydany przez SR w Sopocie w sprawie I C 616/16, który pozbawiał w części tytuł wykonawczy wydany przeciwko L. G. miał wpływ na wysokość spornego zobowiązania na dzień wszczęcia postępowania egzekucyjnego na rzecz pozwanej.

W podsumowaniu Sąd Okręgowy wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Rejonowy powinien w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy dokonać ustalenia jaka była wysokość zobowiązania objętego spornymi tytułami wykonawczyni zarówno co do wysokości należności głównej, odsetek, jak i kosztów w dacie wszczęcia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych wydanych przeciwko pozwanej (...) Spółki z o.o. w S.. W przypadku zaś uznania, że do prawidłowej oceny materiału dowodowego przedstawionego przez strony niezbędne są wiadomości specjalne, to Sąd powinien rozważyć celowość dopuszczenia z urzędu dowodu z opinii biegłego z zakresu rachunkowości i księgowości celem ustalenia tej wysokości zobowiązania. Sąd Rejonowy powinien również dokonać oceny skuteczności złożonego przez pozwaną oświadczenia potrąceniu oraz wpływu wyroku Sądu Rejonowego w Sopocie w sprawie IC 611/16 na wskazaną powyżej wysokość zobowiązania, jak i na ocenę zasadności żądania powódki B. K. (1). Powyższe pozwoli zaś na ocenę zakresu zasadności żądań objętych pozwem.

(apelacja – k. 249-253, wyrok Sądu Okręgowego w Gdańsku – k. 298, uzasadnienie -k. 306-319)

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 19 listopada 2004 r. w sprawie o sygn. akt Nc 3340/04 Sąd Rejonowy w Gdańsku nakazał pozwanym B. K. (2), L. G., B. E. i J. T., aby w ciągu dwóch tygodni od doręczenia nakazu zapłaty zapłaciły solidarnie powodowi Spółdzielczej Kasie Oszczędnościowo – Kredytowej im. F. S. w G. kwotę 12.434,10 zł wraz z umownymi odsetkami w wysokości 40 % w stosunku rocznym, co do kwoty 10.139,08 zł od dnia 07 września 2004 r. do dnia zapłaty oraz ustawowymi odsetkami co do kwoty 2.295,02 zł od dnia 07 września 2004 r. do dnia zapłaty oraz kosztami sądowymi w kwocie 274,70 zł i kosztami zastępstwa procesowego w wysokości 2.415 zł.

Powyższy nakaz zapłaty stał się prawomocny w stosunku do L. G., B. E. i J. T..

Na podstawie w/w nakazu zapłaty zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne Km 1041/05 prowadzone przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Słupsku K. S. przeciwko L. G., B. E. i J. T..

dowód: umowa pożyczki – k. 26-27, nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym w sprawie Nc 3340/04 – k. 21 akt I C 124/05 Sądu Rejonowego w Gdańsku; k. 29; 43, wniosek o nadanie klauzuli wykonalności wraz z zarządzeniem – k. 48 akt I C 124/05 Sądu Rejonowego w Gdańsku, wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego –akta sprawy KM 1041/05 Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Słupsku K. S., zeznania świadka B. K. (3) - k. 177v; 176 , zeznania powódki B. K. (1) – k. 177v; 176, zeznania powódki L. G. – k. 177v; 176

W wyniku wniesionego sprzeciwu od nakazu zapłaty, przeciwko B. K. (5) toczyło się postępowanie sądowe prowadzone pod sygn. akt I C 124/05, zakończone w pierwszej instancji wyrokiem Sądu Rejonowego w Gdańsku z dnia 26 kwietnia 2005 r., od którego skuteczną apelację wniosła pozwana B. K. (2). Sąd Okręgowy w Gdańsku III Wydział Cywilny Odwoławczy na skutek postępowania apelacyjnego toczącego się pod sygn. akt III Ca 992/06 wydał wyrok z 18 grudnia 2006 r., w którym zasądził od pozwanej B. K. (3) na rzecz Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej im. F. S. w G. kwotę 12.434,10 zł z odsetkami umownymi od kwoty 10.139,08 zł w wysokości 40 % w skali roku za okres od dnia 7 września 2004 r. do 18 grudnia 2006 r. oraz odsetkami ustawowymi od kwoty 2.295,02 zł za okres od dnia 7 września 2004 r. do 18 grudnia 2006 r. Sąd II Instancji w punkcie drugim przytoczonego wyroku rozłożył zasądzone świadczenie na osiem rat. Dnia 18 maja 2007 r. wyrokowi Sądu Okręgowego w Gdańsku została nadana klauzula wykonalności na wniosek ww. (...) im. (...) w G..

Na podstawie w/w prawomocnego wyroku i wniosku (...) im. (...) w G., Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Wejherowie E. F. (1) wszczął postępowanie egzekucyjne przeciwko pożyczkobiorcy B. K. (2), które toczyło się pod sygn. KM 2906/07.

W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego KM 2906/07 przeciwko B. K. (2) przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Wejherowie E. F. (1), w okresie od 12 grudnia 2007 do 14 listopada 2016 r. wyegzekwowano łącznie kwotę 4.933,20 zł., z czego wierzycielowi przekazano kwotę 3.966,91 zł., pozostała zaś kwota 854,83 zł pokryła koszt opłaty egzekucyjnej.

dowód: wyrok Sądu Rejonowego w Gdańsku z dnia 26 kwietnia 2005 r. k. 75 akt I C 124/05 Sadu Rejonowego w Gdańsku, wyrok Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 18 grudnia 2006 r. - k. 176 – 177 akt I C 124/05,

zaświadczenie o dokonanych wpłatach B. K. (3) k. 43-44 akt I C 611/16 Sądu Rejonowego w Sopocie, pismo (...) z dnia 30 maja 2016 r. k. 33-38 akt I C 611/16 Sądu Rejonowego w Sopocie, informacja od komornika E. F. k. 35, informacja od (...) k. 39v

W toku postępowania KM 1041/05 prowadzonego przeciwko B. K. (1) (poprzednio E.), J. T. oraz L. G. z wniosku Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej im. F. S. wierzycielowi została przekazana kwota 42.237,84 zł z czego suma 19.904,24 zł pochodziła od B. K. (1). Okoliczność wyegzekwowania w/w kwoty przez Komornika została potwierdzona stosowną pieczęcią znajdującą się na tytule wykonawczym.

dowód: nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym wraz z klauzulą wykonalności - k. 3 akt KM 1041/05 Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Słupsku K. S., wykaz wpłat k. 333 akt KM 1041/05 Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Słupsku K. S. , zaświadczenie o dokonanych wpłatach L. G. k. 28 akt I C 611/16 Sądu Rejonowego w Sopocie, zaświadczenie o dokonanych wpłat B. K. (6) 30-32 akt I C 611/16 Sądu Rejonowego w Sopocie, informacja od komornika K. S. k. 31, informacja od (...) k. 38

Spłata całości zadłużenia wynikającego z nakazu zapłaty z dnia 19 listopada 2004 r., w sprawie o sygn. akt I Nc 3340/04 Sądu Rejonowego w Gdańsku nastąpiła w momencie wyegzekwowania kwoty 20.836,10 zł w postępowaniu egzekucyjnym Km 1041/05 od L. G. w dniu 15 listopada 2013 r.

dowód: opinia biegłego sądowego G. S. k. 376-454, 536-539, płyta CD k. 540

W dniu 26 listopada 2014 r. między Spółdzielczą Kasą Oszczędnościowo-Kredytową im. (...) Sp. z o.o. w S. została zawarta umowa przelewu wierzytelności, zgodnie z którą wierzytelność wobec L. G., B. K. (3), B. E. i J. T. wynikająca z umowy pożyczki nr (...) została przelana na rzecz nowego wierzyciela (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S..

Pierwotny wierzyciel nadal jednak prowadził postępowanie egzekucyjne wobec w/w osób na podstawie uzyskanego na swoją rzecz tytułu wykonawczego.

dowód: umowa przelewu wierzytelności z dnia 26 listopada 2014 r. k. 48-55 akt I C 611/16 Sądu Rejonowego w Sopocie, umowa dotycząca obsługi wierzytelności z dnia 26 listopada 2014 r. k. 56-63 akt I C 611/16 Sądu Rejonowego w Sopocie, dokumenty z akt KM 1041/05 Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Słupsku K. S., pismo z 21.11.2016 r. – k. 41

Zadłużenie B. K. (1) wobec Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej im. F. S. na dzień 7 kwietnia 2016 r. w sprawie Km 1041/05 według informacji Komornika Sądowego K. S. wynosiło: należność główna 9.903,20 zł, odsetki 10.528,08 zł.

Postępowanie Km 1041/05 zostało umorzone postanowieniem z 18 maja 2016 r. wobec bezskuteczności egzekucji.

dowód: informacja – k. 30, zaświadczenie o dokonanych wpłatach – k. 31-33, postanowienie – k. 34, pismo wierzyciela – k. 38-40v

Zadłużenie B. K. (3) wobec Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej im. F. S. na dzień 18 listopada 2016 r. w sprawie Km 2906/07, według informacji Komornika Sądowego E. F. (1) wyniosło: należność główna 4.711,59 zł, opłata egzekucyjna z VAT i wydatkami gotówkowymi - łącznie 1659,60 zł.

dowód: zaświadczenie o dokonanych wpłatach – k. 35-36, zajęcie wierzytelności – k. 37

W dniu 11 października 2016 r. (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. wystąpiła z wnioskiem do Sądu Rejonowego Gdańsk – Południe w Gdańsku o nadanie klauzuli wykonalności na swoją rzecz tytułowi egzekucyjnemu wydanemu przez Sąd Rejonowy Gdańsk – Południe w Gdańsku Wydział I Cywilny w sprawie o sygn. akt I Nc 3340/04 z dnia 19 listopada 2004 r. w stosunku do dłużników B. E., L. G. i J. T..

Postanowieniem z 17 listopada 2016 r. Sąd Rejonowy Gdańsk – Południe w Gdańsku w sprawie I Co 1451/16 uwzględnił wniosek w całości. Wydano tytuł wykonawczy - nakaz zapłaty połączony z postanowieniem Sądu, bez żadnych ograniczeń co do zakresu egzekucji.

dowód: wniosek o nadanie klauzuli wykonalności k. 2-3v akt sprawy I Co 1451/16 SR Gdańsk – Północ w Gdańsku, postanowienie z dnia 17 listopada 2016 r. k. 49-50 akt sprawy I Co 1451/16 SR w Gdańsku; 42, tytuł wykonawczy sprawie KM 509/17 – akta sprawy KM 509/17 Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Wejherowie A. G.

Na podstawie w/w tytułu wykonawczego Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Wejherowie A. G. wszczął postępowanie egzekucyjne KM 509/17.

Według stanu na dzień 21 grudnia 2018 r. według informacji komornika, zadłużenie B. K. (1) wobec (...) Sp. z o. o. wynosi: należność główna 9.012,78 zł, odsetki 11.071,72 zł.

dowód: wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego – akta sprawy KM 509/17, tytuł wykonawczy sprawie KM 509/17 – akta sprawy KM 509/17 Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Wejherowie A. G., informacja z 21.12.2018 r. – k. 44

Wyrokiem z dnia 14 września 2017 r. w sprawie I C 611/16 Sąd Rejonowy w Sopocie

w pkt 1. pozbawił wykonalności tytuł wykonawczy – nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia 19 listopada 2004 roku, wydany przez Sąd Rejonowy w Gdańsku w sprawie I Nc 3340/04 przeciwko B. K. (2), L. G., B. E. i J. T. zaopatrzony w klauzulę wykonalności nadaną na rzecz (...) Sp. z o. o. w S. przeciwko L. G., B. E. i J. T. postanowieniem Sądu Rejonowego Gdańsk - Południe w Gdańsku z dnia 17 listopada 2016 roku wydanym w sprawie I Co 1451/16 - w części:

w stosunku do L. G.: a) w zakresie przekraczającym kwotę należności głównej 5 953,88 złotych oraz b) co do umownych odsetek od kwoty 10 139, 08 złotych – w zakresie odsetek przekraczających odsetki maksymalne (czterokrotność wysokości stopy kredytu lombardowego NBP) od 21 lutego 2006 roku;

w pkt 2. zasądził od pozwanego (...) Sp. z o.o. w S. na rzecz powoda L. G. kwotę 4728 złotych tytułem zwrotu kosztów postepowania.

dowód: wyrok – k. 45 wraz z uzasadnieniem – k. 46-52, pozew o pozbawienie wykonalności – k. 120-135, odpowiedź na pozew w sprawie I C 611/16 – k. 136-172

Sąd Okręgowy w Gdańsku wyrokiem z 15 czerwca 2018 r. w sprawie o sygn. XVI Ca 55/18 oddalił apelację (pkt 1) od w/w wyroku Sądu Rejonowego w Sopocie, zasądzając od (...) Sp. z o. o. na rzecz L. G. kwotę 1.800 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania za instancję odwoławczą (pkt 2).

dowód: wyrok – k. 53 wraz z uzasadnieniem – k. 54-61

Pismem z dnia 20 czerwca 2018 r. skierowanym do (...) Sp. z o. o. złożyła oświadczenie o potrąceniu kwoty 6.528 zł przysługującej powódce z tytułu kosztów postępowania (I C 611/16 oraz XVI Ca 55/18) z należnością pozwanej wynikającej z tytułu wykonawczego Nc 3340/04 (I Co 1451/16) w wysokości 14.074,37 zł.

dowód: oświadczenie z 20.06.2018 r. – k. 62-63

W piśmie z dnia 26 czerwca 2018 r. (...) Sp. z o. o. wskazała L. G., że w piśmie z dnia 20 czerwca 2018 r. wskazano nieprawidłowy stan zadłużenia. Zadłużenie wynosi 4.904,12 zł (uwzględniając złożone uprzednio oświadczenie o potrąceniu na kwotę 6.528 zł).

dowód: pismo z 26.06.2018 r. wraz z rozliczeniem wpłat – k. 61-77

Pełnomocnik L. G. w piśmie z 26 czerwca 2018 r. wskazał (...) Sp. z o. o., że jest cesjonariuszem kosztów procesu zasądzonych na rzecz jego mandantki ww. orzeczeniami Sądów (I C 611/16 oraz XVI Ca 55/18).

dowód: pismo z 26.06.2018 r. wraz z załącznikiem – k. 78-79

W dniu 11 stycznia 2022 r. pozwana uiściła na rzecz pełnomocnika powódki L. G. kwotę 6.528 zł, wskazując że doszło dezaktualizacji oświadczenia o potrąceniu w/w kwoty

dowód: pismo k. 474, potwierdzenie realizacji transakcji k. 475

W zaświadczeniu z 27 lutego 2019 r. w sprawie Km 2906/07 Komornik Sądowy E. Z. S. F. wskazał, że należność główna wynosi 4.543,74 zł, zaległe odsetki – 8.094,49 zł.

dowód: zaświadczenie o dokonanych wpłatach – k. 174-175

Komornika Sądowy A. G. wskazał, że według stanu na dzień 1 marca 2019 r. w sprawie Km 509/17 w toku postępowania egzekucyjnego toczącego się przeciwko B. K. (1) (poprzednio E.) uzyskano 5.793,35 zł, z której to kwoty wierzycielowi wypłacono 3.891,96 zł. Do wyegzekwowania tytułem samej należności głównej pozostało 9.012,78 zł

dowód: karta rozliczeniowa – k. 182-188

Sąd zważył co następuje:

Powyższe okoliczności faktyczne Sąd ustalił na podstawie ww. dokumentów, zgromadzonych w aktach sprawy i w załączonych aktach spraw: I Co 145/16 Sądu Rejonowego Gdańsk Południe w Gdańsku, I C 124/05 Sądu Rejonowego w Gdańsku, I C 611/16 Sądu Rejonowego w Sopocie oraz w aktach egzekucyjnych KM 509/17 Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Wejherowie A. G., KM 2906/07 Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Wejherowie E. F. (1), KM 1041/05 Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Słupsku K. S.. Dokumenty te w zakresie orzeczeń sądowych, postanowień i zaświadczeń wydanych w toku postępowań egzekucyjnych miały charakter dokumentów urzędowych. Zostały sporządzone przez uprawnione do tego podmioty w zakresie powierzonych im ustawami spraw. Korzystały zatem z domniemania prawdziwości i autentyczności. Również dokumenty prywatne zaoferowane przez strony ocenić należało jako wiarygodne, ponieważ brak było okoliczności podważających ich wartość i moc dowodową.

Odnosząc się do oceny osobowych środków dowodowych wskazać należy, że zeznania świadek B. K. (3) znalazły potwierdzenie w pozostałym zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, w tym w zeznaniach powódek L. G. i B. K. (1), które nie zawierały sprzeczności, a jako zgodne z pozostałymi dowodami –zasługiwały na danie im wiary.

Sąd uznał za wiarygodną opinię biegłego sądowego rewidenta G. S.. Opinia została sporządzona przez osobę dysponującą wiedzą specjalną, była wewnętrznie spójna. Brak było podstaw do kwestionowania jej wiarygodności. Opinia w pełni odnosiła się do tezy dowodowej. Biegły dokonał analizy przedłożonych mu akt oraz zawartych w nich dowodów i szczegółowo przedstawił podstawy wyciągniętych wniosków, zarówno w opinii pisemnej jaki ustnej uzupełniającej. Wnioski opinii zostały sformułowane w sposób jasny i jednoznaczny.

Powództwo należało uwzględnić.

Powódki w uzasadnieniu pozwu wskazały na dwie okoliczności, w ich ocenie wskazujące na konieczność uwzględnienia powództwa.

Po pierwsze - istnieją obok siebie dwa tytuły wykonawcze i taki stan rzeczy należy wyeliminować na zasadzie art 840§1 pkt 2 kpc

Po drugie, zważywszy na kwotę należności głównej 12.434,10 zł oraz kwoty wyegzekwowane od powódek należy dojść do wniosku, że w stosunku do pozwanej (...) Sp. z o.o. strona powodowa posiada nadpłatę, powódki w ogóle nie są dłużniczkami pozwanej.

W ocenie Sądu, oba argumenty podniesione przez powódki są trafne.

Sąd zważył, że powództwo przeciwegzekucyjne może być oparte jedynie na przesłankach w sposób wyczerpujący określonych w art. 840 § 1 k.p.c. (tak m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 stycznia 2008 roku w sprawie V CSK 368/07, LEX 515713). Zgodnie z art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c., dłużnik może w drodze powództwa żądać pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności w całości lub części albo ograniczenia, jeżeli po powstaniu tytułu egzekucyjnego nastąpiło zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie wygasło albo nie może być egzekwowane; gdy tytułem jest orzeczenie sądowe, dłużnik może powództwo oprzeć także na zdarzeniach, które nastąpiły po zamknięciu rozprawy, a także zarzucie spełnienia świadczenia, jeżeli zarzut ten nie był przedmiotem rozpoznania w sprawie.

Zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego zawartym w uzasadnieniu uchwały z 4 sierpnia 1992 r. III CZP 94/92, dopuszczalne jest nadanie klauzuli wykonalności na rzecz nabywcy wierzytelności także w przypadku, gdy przed przeniesieniem wierzytelności - na wniosek zbywcy - sąd już nadał na jego rzecz tytułowi egzekucyjnemu klauzulę wykonalności. Sytuacja ta prowadzi do tego, że w stosunku do tej samej wierzytelności będą istniały dwa tytuły wykonawcze na rzecz dwóch różnych osób, a mianowicie zbywcy i nabywcy wierzytelności. Jak podkreślił Sad Najwyższy nabywca wierzytelności powinien zadbać o to, aby zbywca wydał mu uzyskany na swoją rzecz tytuł wykonawczy i dokument ten przedstawić Sądowi przy ubieganiu się o wydanie tytułu wykonawczego na swoją rzecz.

W rozpoznawanej sprawie Sąd stwierdził, że w obrocie prawnym istnieją dwa tytuły wykonawcze, a mianowicie nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia 19 listopada 2004 r. wydany przez Sąd Rejonowy w Gdańsku w sprawie I Nc 3340/04 przeciwko B. K. (2), L. G., B. E. i J. T. zaopatrzony w klauzulę wykonalności na rzecz pierwotnego wierzyciela, tj. Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo – Kredytowej im. F. S. oraz nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia 19 listopada 2004 r. wydany przez Sąd Rejonowy w Gdańsku w sprawie I Nc 3340/04 przeciwko B. K. (2), L. G., B. E. i J. T. zaopatrzony w klauzulę wykonalności zaopatrzony postanowieniem z dnia 17 listopada 2016 r. Sądu Rejonowego Gdańsk – Południe w Gdańsku w sprawie I Co 1451/16 klauzulą z przejściem uprawnień na rzecz pozwanej (...) Sp. z o. o. z siedzibą w S..

Jednocześnie Sąd zważył, że postępowanie egzekucyjne na podstawie pierwszego z w/w tytułów wykonawczych toczyło się jeszcze po dacie cesji wierzytelności na rzecz nowego wierzyciela – (...) Sp. z o. o., zatem istnieje realna groźba prowadzenia egzekucji wobec strony powodowej na podstawie dwóch tytułów wykonawczych.

Słusznie zatem powódki wskazały na konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego jednego z tytułów wykonawczych.

Nadto, jak wynika z opinii biegłego sądowego rewidenta spłata całości zadłużenia wynikającego z nakazu zapłaty z dnia 19 listopada 2004 r., w sprawie o sygn. akt I Nc 3340/04 Sądu Rejonowego w Gdańsku nastąpiła w momencie wyegzekwowania kwoty 20.836,10 zł w postępowaniu egzekucyjnym Km 1041/05 od L. G. w dniu 15 listopada 2013 r.

Oznacza to, że w dacie zwarcia umowy cesji wierzytelności między Spółdzielczą Kasą Oszczędnościowo-Kredytową im. (...) Sp. z o.o. w S. (tj w dniu 26 listopada 2014 r.) wierzytelność wobec L. G., B. K. (3), B. E. i J. T. wynikająca z umowy pożyczki nr (...) nie istniała - wygasła na skutek całkowitej spłaty.

W takiej sytuacji także została spełniona przesłanka z art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c. – po powstaniu tytułu egzekucyjnego nastąpiło zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie wygasło. Do zdarzeń, wskutek których zobowiązanie wygasło lub nie może być egzekwowane, wypada zaliczyć między innymi wykonanie zobowiązania.

Sąd zważył, że zgodnie z ugruntowanym poglądem - dłużnik traci możliwość wytoczenia powództwa o pozbawienie lub ograniczenie tytułu wykonawczego wykonalności z chwilą wyegzekwowania świadczenia objętego tytułem wykonawczym w odniesieniu do już wyegzekwowanego świadczenia. W tej części wykonalność tytułu wykonawczego wygasa na skutek jego zrealizowania (tak SN w postanowieniu z 30 maja 2014 r. sygn. II CSK 679/13). W takiej sytuacji, zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z 20 stycznia 2016 r. sygn. IV CSK 282/15 wyegzekwowanie świadczenia zasądzonego tytułem wykonawczym objętym powództwem przeciwegzekucyjnym stanowi podstawę do oddalenia powództwa.

W niniejszej sprawie sytuacja jest odmienna. W obrocie prawnym funkcjonuje tytuł wykonawczy obejmujący wierzytelność nieistniejącą. Nabycie wierzytelności może nastąpić tylko wtedy, gdy wierzytelność przysługiwała zbywcy. Brak wierzytelności czyni umowę o przelew nieskuteczną, a nabywcę nie chroni dobra wiara. Pozwana nie nabyła skutecznie wierzytelności wobec L. G., B. K. (3), B. E. i J. T. wynikająca z umowy pożyczki nr (...), skoro dłużniczki spełniły zobowiązanie w dniu 15 listopada 2013 r. Co więcej, jak już wyżej wskazano, pozwana twierdzi, że powódki nie spełniły świadczenia w całości i dalej zachodzi podstawa do prowadzenia przeciwko nim postępowania egzekucyjnego.

W takiej sytuacji powództwo egzekucyjne zasługiwało na uwzględnienie. Należało więc tytuł wykonawczy - nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia 19 listopada 2004 roku, wydany przez Sąd Rejonowy w Gdańsku w sprawie I Nc 3340/04 przeciwko B. K. (2), L. G., B. E. i J. T. zaopatrzony w klauzulę wykonalności nadaną na rzecz (...) spółka z o.o. w S. przeciwko L. G., B. E. i J. T. postanowieniem Sądu Rejonowego Gdańsk - Południe w Gdańsku z dnia 17 listopada 2016 r. wydanym w sprawie I Co 1451/16 – wyeliminować z obrotu prawnego.

W pkt 1 wyroku Sąd na podstawie art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c. pozbawił wykonalności przedmiotowy tytuł wykonawczy w stosunku do L. G. w zakresie ponad ten, który wynikał z wyroku Sądu Rejonowego w Sopocie z dnia 14 września 2017 r. w sprawie I C 611/16.

W pkt 2 wyroku Sąd na podstawie art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c. pozbawił wykonalności przedmiotowy tytuł wykonawczy w stosunku do B. K. (1) - w całości, uznając że nie można mówić, iż w jakimkolwiek zakresie pozwana wyegzekwowała kwotę należną na podstawie w/w tytułu wykonawczego, skoro tytuł obejmuje wierzytelność nieistniejącą. W takiej sytuacji nie można oddalić powództwa w części w jakiej tytuł wykonawczy został skonsumowany na skutek wyegzekwowania roszczenia.

Na marginesie wskazać trzeba, że Sąd Rejonowy przeprowadził postępowanie zgodnie z oceną prawą Sądu Okręgowego wskazaną w uzasadnieniu wyroku z dnia 27.02.2020 r. Brak było jednak podstaw do wypowiedzenia się w przedmiocie skuteczności złożonego przez pozwaną oświadczenia o potrąceniu. Zarzut potrącenia zdezaktualizował się w toku postępowania, na co wskazała sama pozwana. Pozwana uiściła bowiem w dniu 11.01.2022 r kwotę 6528 zł na rzecz pełnomocnika powódek, który nabył wierzytelność o zapłatę w/w kwoty od powódek na podstawie umowy cesji wierzytelności.

O kosztach procesu rozstrzygnięto w punkcie 3 i 4 sentencji o kosztach procesu Sąd orzekł na mocy art. 98 § 1 k.p.c. i 108 § 1 k.p.c., zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu, pozostawiając ich szczegółowe wyliczenie Referendarzowi sądowemu, w tym kosztów postępowania apelacyjnego. Ponieważ powódki wygrały proces w 100 %, należało uznać je za stronę wygrywającą proces i kosztami obciążyć pozwaną.