I C 536/22 - wyrok z uzasadnieniem Sąd Rejonowy w Sopocie z 2023-09-28
Sygnatura akt I C 536/22
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 28 września 2023 roku
Sąd Rejonowy w Sopocie, Wydział I Cywilny, w składzie:
Przewodniczący: SSR Anna Potyraj
Protokolant: Kamila Grzybek
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2023 roku w S.
sprawy z powództwa W. D.
przeciwko (...) Spółce Akcyjnej w S.
o zapłatę
I. zasądza od pozwanego (...) Spółki Akcyjnej w S. na rzecz powoda W. D.:
a) kwotę 1125,08 zł (tysiąc sto dwadzieścia pięć złotych i osiem groszy) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 16 listopada 2022 roku do dnia zapłaty;
b) kwotę 109,45 zł (sto dziewięć złotych i czterdzieści pięć groszy) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 16 listopada 2022 roku do dnia zapłaty;
II. oddala powództwo w pozostałym zakresie;
III. zasądza od pozwanego (...) Spółki Akcyjnej w S. na rzecz powoda W. D. kwotę 2017 zł (dwa tysiące siedemnaście złotych) z tytułu zwrotu kosztów procesu z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty;
IV. nakazuje ściągnąć od pozwanego (...) Spółki Akcyjnej w S. na rzecz Skarbu Państwa Sądu Rejonowego w Sopocie kwotę 179,42 zł (sto siedemdziesiąt dziewięć złotych i czterdzieści dwa grosze) z tytułu wydatków wyłożonych tymczasowo ze Skarbu Państwa.
Sygnatura akt I C 536/22
UZASADNIENIE
Powód W. D. w pozwie wniesionym do Sądu Rejonowego w Sopocie domagał się zasądzenia od pozwanego (...) S.A. w S. kwot:
a) 1.249,25 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty tytułem częściowego odszkodowania za uszkodzenie pojazdu marki A. o nr rej. (...) w zdarzeniu z dnia 21.10.2021 r.,
b) 124,76 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty tytułem skapitalizowanych odsetek za opóźnienie liczonych od kwoty 1.249,25 zł od dnia 21.11.2021 r. do dnia 15.11.2022 r.,
c) 300 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty tytułem poniesionych przez powoda wydatków związanych z wykonaniem kalkulacji kosztów naprawy uszkodzonego pojazdu.
Powód wniósł także o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu wskazano, iż w dniu 21 października 2021 r. powstała szkoda, w wyniku której uszkodzeniu uległ pojazd marki A. o nr rej. (...). W dniu powstania szkody, pozwany udzielał sprawcy szkody, ochrony ubezpieczeniowej w zakresie OC na podstawie polisy nr (...). Po zgłoszeniu szkody i przeprowadzeniu postępowania likwidacyjnego, pozwany decyzją z dnia 03.12.2021 r. odmówił wypłaty odszkodowania wskazując, że wysokość franszyzy redukcyjnej wynosi 1.000 zł, natomiast ustalona wartość kosztów naprawy pojazdu wynosi 631,23 zł brutto. Wobec okoliczności, iż wysokość szkody nie przekracza wysokości franszyzy pozwany odmówił wypłaty odszkodowania.
Powód wskazał, że z wyceny sporządzonej na zlecenie powoda przez (...) Sp. z o.o. wynika natomiast, że rzeczywisty koszt naprawy pojazdu wynosił 2.249,25 zł, co po odliczeniu kwoty 1.000 zł tytułem franszyzy, uprawnia powoda do uzyskania odszkodowania w kwocie 1.249,25 zł.
(pozew – k. 4-8)
Nakazem zapłaty z dnia 29 listopada 2022 r. Referendarz sądowy Sądu Rejonowego w Sopocie uwzględnił żądanie pozwu.
(nakaz zapłaty – k. 21)
Od powyższego nakazu zapłaty pozwany złożył sprzeciw, wnosząc o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych.
W uzasadnieniu pozwany wskazał, że dokonał rozliczenia szkody na podstawie kosztorysu i przyznał, że dokonał potrącenia 8% rabatu od całości kosztów naprawy oraz 25% cen części zamiennych. Ujęte w kosztorysie ceny części zamiennych uwzględniają 25% upust, gdyż pozwany zapewnia możliwość zakupu części w tańszej cenie we współpracujących z nim warsztatach samochodowych. Ponadto warsztaty te gwarantują również upust 8% na całość kosztów naprawy. Cena roboczogodziny w wysokości 54,50 zł netto odzwierciedla rzeczywiste ceny po jakich również pozwany gwarantuje możliwość naprawy w sieci serwisów z nim współpracujących. Pozwany nie neguje prawa powoda do swobodnego wyboru warsztatu naprawczego, jednakże pozwany nie może z tego tytułu ponosić wyższych kosztów, niż gdyby pojazd naprawiony został w jednym z warsztatów współpracujących z pozwanym.
(sprzeciw – k. 24-25)
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 21 października 2021 r. doszło do zdarzenia, w którym wskutek porywu wiatru doszło do uszkodzenia i oderwania blach trapezowych na placu budowy, które osunęły się na zaparkowane pojazdy, w tym pojazd marki A. o nr rej. (...).
(okoliczności niesporne)
Podmiot odpowiedzialny za utrzymanie placu budowy, na którym doszło do zdarzenia, był ubezpieczony w zakresie odpowiedzialności cywilnej w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej lub użytkowaniem mienia w (...) S.A. z siedzibą w S.. Umowa została potwierdzona polisą nr (...).
Do wskazanej umowy zastosowanie miały Ogólne Warunki Ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej lub użytkowania mienia z dnia 24 września 2018 o nr (...).
Zgodnie z § 27 ust. 1 i 2 OWU, suma odszkodowania wypłacona przez Ubezpieczyciela nie może być wyższa od poniesionej szkody. Odszkodowanie pomniejszone jest o franszyzę reedukacyjną, jeżeli została ona wprowadzona do umowy.
Zgodnie z treścią umowy ubezpieczenia, dla odpowiedzialności cywilnej sprawcy szkody objętej ubezpieczeniem ustanowiono franszyzę redukcyjną w wysokości 1.000 zł.
(okoliczności niesporne, nadto dowód: polisa – k. 32-36v, OWU (...) – k. 38-54)
Szkoda została zgłoszona pozwanemu, a następnie zarejestrowana pod nr (...). Pozwany potwierdził przyjęcie szkody w dniu 04 listopada 2021 r.
Po przeprowadzeniu postępowania likwidacyjnego pozwany ustalił, że w sprawie zachodzi przypadek szkody częściowej, a koszt naprawy pojazdu wynosi 631,24 zł.
Decyzją z dnia 03 grudnia 2021 r. ubezpieczyciel odmówił wypłaty odszkodowania wskazując, że ustalony w sprawie koszt naprawy 631,24 zł nie przekracza wartości franszyzy ustalonej w niniejszej sprawie na kwotę 1.000 zł.
(okoliczności niesporne, nadto: decyzja z dnia 03.12.2021 r. – k. 12-12v, 31-31v, kalkulacja naprawy – k. 28-30, potwierdzenie przyjęcia szkody – akta szkody płyta CD – k. 56)
Dla celów ustalenia rzeczywistych kosztów naprawy pojazdu po zdarzeniu z dnia 21 października 2021 r., na zlecenie powoda, firma (...) Sp. z o.o. w S. sporządziła kalkulację naprawy uszkodzonego pojazdu, którego koszt oszacowała na kwotę 2.249,25 zł.
W dniu 24 marca 2022 r. firma (...) Sp. z o.o. w S. wystawiła fakturę VAT na łączną kwotę 369,00 zł tytułem wynagrodzenia za wykonanie powyższej kalkulacji naprawy. Termin płatności określono na dzień 23 kwietnia 2022 r.
(dowód: kalkulacja naprawy – k. 13-15, faktura VAT – k. 16)
Powód na podstawie umowy cesji praw do odszkodowania zawartej w dniu 09 grudnia 2021 r. z poszkodowanym K. W. nabył wszelkie prawa do odszkodowania jakie przysługiwały poszkodowanemu wobec pozwanego oraz sprawcy zdarzenia w związku ze szkodą z dnia 21 października 2021 roku w pojeździe marki A. o nr rej. (...) zarejestrowaną przez pozwanego pod nr (...).
(dowód: umowa cesji wraz z pełnomocnictwem – k. 10-11)
Wysokość kosztów naprawy pojazdu marki A. o nr rej. (...), niezbędnych do przywrócenia go do stanu sprzed 21 października 2021 r. wynosi 2125,08 zł brutto.
(dowód: opinia biegłego sądowego (...) wraz z kalkulacją naprawy – k. 85-96)
Sąd zważył, co następuje:
Ustalając stan faktyczny w sprawie Sąd oparł się na dokumentach załączonych do akt sprawy, wymienionych szczegółowo powyżej oraz na opinii biegłego sądowego (...). Wiarygodność dokumentów nie była kwestionowana przez strony postępowania.
Sąd dał wiarę dokumentom złożonym przez strony w toku postępowania likwidacyjnego dołączonych do pism procesowych oraz znajdujących się w aktach postępowania likwidacyjnego. Na ich podstawie Sąd ustalił przebieg postępowania likwidacyjnego, w szczególności datę przyjęcia zgłoszenia szkody, datę wydania i treść decyzji ubezpieczyciela w przedmiocie odszkodowania. Powyższe dokumenty nie były kwestionowane przez żadną ze stron pod względem ich autentyczności i wiarygodności.
Sąd uznał za wiarygodną opinię biegłego sądowego rzeczoznawcy samochodowego A. P.. Opinia została sporządzona przez biegłego dysponującego odpowiednią wiedzą specjalistyczną i doświadczeniem zawodowym, w sposób rzetelny i staranny. Biegły dokonał szczegółowej analizy przedłożonych mu akt oraz zawartych w nich dowodów. Biegły przedstawił wyliczenie kosztów naprawy pojazdu poszkodowanego. Biegły wyczerpująco wyjaśnił przebieg swego wnioskowania i ostateczne wnioski. Opinia biegłego była jasna, precyzyjna, należycie uzasadniona. Do powyższej opinii żadna ze stron nie zgłosiła zastrzeżeń. Strona pozwana zgłosiła jedynie po doręczeniu jej opinii wniosek o dopuszczenie dowodu z uzupełniającej opinii biegłego sadowego i wyliczenie przez biegłego sądowego kosztów naprawy uszkodzonego pojazdu z uwzględnieniem warunków naprawy oferowanych przez sieci partnerskie pozwanego, w szczególności z zastosowaniem odpowiednich stawek i rabatów, które były oferowane na etapie likwidacji szkody.
Na rozprawie w dniu 28 września 2023 r., na podstawie art. 286 k.p.c. w zw. z art. 235 (2) § 1 pkt. 2 k.p.c., Sąd oddalił wniosek pełnomocnika pozwanego o wariantowe przeliczenie kosztów naprawy uszkodzonego pojazdu z uwzględnieniem rabatów oferowanych przez sieć partnerską współpracującą z pozwanym. Sąd zważył bowiem, że strona pozwana złożyła ten wniosek po sporządzeniu opinii przez biegłego A. P., nie wskazując na żadne luki lub błędy w rozumowaniu biegłego. Strona pozwana nie zgłaszała wniosku o zakreślenie takiej tezy dowodowej na etapie dopuszczenia dowodu z opinii biegłego, nie zgłaszała również zastrzeżeń do tezy dowodowej zawartej w postanowieniu z dnia 21 lutego 2023 roku (k. 77). Wniosek strony pozwanej o zlecenie biegłemu sporządzenia kalkulacji kosztów naprawy wg stawek i cen zastosowanych przez pozwanego w toku postępowania likwidacyjnego, był więc de facto spóźniony. Nadto, Sąd zważył, że ustalenie, czy przy szacowaniu wysokości szkody należy stosować stawki proponowane przez warsztaty współpracujące z pozwanym zakładem ubezpieczeń jest kwestią prawną, którą musi rozstrzygnąć Sąd. Dowód z opinii biegłego sądowego z zakresu techniki motoryzacyjnej nie jest przydatny do ustalenia tej okoliczności.
W świetle tak ocenionego materiału dowodowego, powództwo podlegało uwzględnieniu w części.
Zgodnie z art. 822 § 1 k.c. przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony. Przepisy regulujące umowę ubezpieczenia nie zawierają szczególnych unormowań dotyczących istoty i sposobu ustalania szkody. Z tego względu zastosowanie znajdują tu przepisy ogólne, w szczególności zaś art. 361 § 1 k.c., zgodnie z którym zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. Naprawienie szkody ma zapewnić całkowitą kompensatę doznanego uszczerbku, nie dopuszczając jednak do nieuzasadnionego wzbogacenia się poszkodowanego. Obejmuje ono zatem zarówno straty jakie poszkodowany poniósł, jak i korzyści, które mógł osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.
W niniejszej sprawie powód domagał się odszkodowania za szkodę w pojeździe mechanicznym. Wysokość odszkodowania w takim wypadku obejmuje sumę pieniężną niezbędną do przywrócenia pojazdu do stanu sprzed szkody.
Wysokość kosztów niezbędnych do przywrócenia uszkodzonego pojazdu marki A. do stanu sprzed zdarzenia z dnia 21 października 2021 roku Sąd ustalił na podstawie opinii biegłego sądowego z zakresu techniki motoryzacyjnej A. P.. Kalkulacja biegłego przewidywała zastosowanie do naprawy części zamiennych nowych, oryginalnych (nie tzw. zamienników), opatrzonych logo producenta. W ocenie Sądu oszacowanie wysokości kosztów naprawy pojazdu przez biegłego z uwzględnieniem cen części nowych i oryginalnych było uzasadnione. Wskazuje na to przede wszystkim fakt, że w sprawie nie zostało wykazane, by w chwili szkody były w pojeździe poszkodowanego zamontowane części innego rodzaju – czy to tańsze zamienniki, czy części o porównywalnej co oryginalne jakości, oryginalnymi jednak niebędące. Sąd uznał za przekonywające argumenty biegłego, że jedynie części oryginalne producenta, zakupione za pośrednictwem jego sieci dystrybucyjnej, gwarantują prawidłowy poziom bezpieczeństwa pojazdu, pochodzą z pewnego źródła, mają gwarantowaną jakość i można do nich stosować normy czasowe oraz technologię naprawy udostępnioną w systemach do kosztorysowania, jak również tylko co do takich części jest pewność, że będą one prawidłowo współpracować z innymi elementami oryginalnymi zamontowanymi już w pojeździe. Zatem uwzględnienie cen jedynie części oryginalnych do naprawy pojazdu poszkodowanego jest zgodne z założeniem, że kwota odszkodowania winna stanowić wyrównanie uszczerbku majątkowego, jaki poniósł poszkodowany na skutek zdarzenia z dnia 21 października 2021 roku. kwietnia 2022 roku. Na podstawie opinii biegłego sądowego, Sąd ustalił, że tylko tak przeprowadzona naprawa pozwoli na przywrócenie pojazdu do stanu sprzed szkody pod każdym względem, tj. jakościowym, wytrzymałościowym, estetycznym oraz pod względem użyteczności.
Biegły wprowadził również potrącenie z tytułu dawnych szkód w wysokości wynikającej z kalkulacji strony powodowej, które kompensuje wzrost wartości pojazdu z tytułu usunięcia wcześniejszych nienaprawionych uszkodzeń.
W ocenie Sądu, nie zasługiwało na uwzględnienie stanowisko pozwanego, że przy kalkulacji kosztów naprawy należało zastosować ceny i stawki stosowane przez warsztaty współpracujące z pozwanym ubezpieczycielem.
Sąd zważył, że w doktrynie i orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że poszkodowany ma prawo wyboru co do tego, czy naprawi szkodę oraz w jaki sposób, w jakim warsztacie. Roszczenie o wypłatę odszkodowania z tytułu naprawienia szkody powstaje niezależnie od tego, czy poszkodowany w rzeczywistości zdecyduje się na naprawienie szkody czy też nie. W ocenie Sądu powyższe prowadzi do wniosku, że poszkodowany nie ma obowiązku dokonywać zakupu części lub przeprowadzać naprawy pojazdu we wskazanym przez pozwanego warsztacie naprawczym – a do tego w konsekwencji sprowadza się argumentacja ubezpieczyciela dowodzącego, że określone części zamienne można zakupić w cenie odpowiednio niższej we wskazanym indywidualnie podmiocie. Sąd uznał, że poszkodowany ma prawo naprawy pojazdu za ustaloną kwotę odszkodowania w wybranym warsztacie. R. nie są elementami powszechnie obowiązujących cen na rynku części zamiennych. Jeżeli w procesie wyceny wysokości szkody przyjmuje się czynniki niewystępujące na rynku lub występujące sporadycznie, to należy uznać, że nie jest to obiektywna wycena kosztów naprawy pojazdu. W ocenie Sądu, wskazywanie przez ubezpieczyciela naprawy w warsztacie partnerskim, czy też narzucanie rabatów nie zasługuje na aprobatę. Roszczenie odszkodowawcze powstaje bowiem z chwilą zaistnienia szkody i jego granice określają celowe i ekonomicznie uzasadnione koszty naprawy pojazdu. W obowiązku współdziałania poszkodowanego przy wykonaniu zobowiązania nie mieści się obowiązek skorzystania z oferty naprawy pojazdu złożonej przez zakład ubezpieczeń. Usługa naprawy pojazdu jest usługą specjalistyczną, poszkodowany musi mieć zagwarantowane prawo dokonania naprawy w warsztacie, do którego poziomu usług ma zaufanie. Sam fakt powstania szkody w pojeździe pogarsza sytuację poszkodowanego, bowiem pozbawia go możliwości korzystania z pojazdu, wymusza podjęcie przez poszkodowanego szeregu działań organizacyjnych w związku z przeprowadzeniem naprawy pojazdu, braniem udziału w postępowaniu likwidacyjnym. Nadto, z doświadczenia życiowego wynika, że pojazd uszkodzony, nawet naprawiony zgodnie z najwyższą starannością, jest traktowany jako powypadkowy. W tej sytuacji poszkodowany może oczekiwać od sprawcy szkody i jego ubezpieczyciela rekompensaty kosztów naprawy pojazdu w wybranym warsztacie przy zastosowaniu cen i stawek rynkowych.
Nadto, zdaniem Sądu, nie można różnicować sytuacji poszkodowanego, który szkodę naprawił, od sytuacji poszkodowanego, który naprawy nie przeprowadził i nie zamierza jej przeprowadzać. Brak jest obowiązku korzystania z oferty naprawy przedstawionej przez zakład ubezpieczeń, także z tej przyczyny, że wskazany przez ubezpieczyciela i z nim współpracujący zakład naprawy kierować się może zaleceniami ubezpieczyciela także co do sposobu naprawy. Skorzystanie z oferty naprawy pojazdu w sieci współpracującej z ubezpieczycielem może utrudnić poszkodowanemu wyegzekwowanie prawidłowej jakości usługi, dochodzenia roszczeń w razie nienależytego przeprowadzenia naprawy, bowiem naprawa w takich sytuacjach jest zlecana przez ubezpieczyciela. Poszkodowany, nie będąc zleceniodawcą usługi naprawy, ma ograniczoną możliwość egzekwowania należytego zakresu naprawy, sposobu jej wykonania i jakości. Skoro nie można od poszkodowanego wymagać w ramach obowiązku współpracy przy naprawieniu szkody skorzystania z możliwości naprawienia pojazdu w sieci partnerskiej ubezpieczyciela, nie ma podstaw, by przy kalkulacji kosztów naprawy pojazdu stosować stawki i ceny – wg twierdzeń pozwanego – stosowane przez warsztaty z tej sieci.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, skoro w toku postępowania likwidacyjnego pozwany odmówił powodowi wypłaty odszkodowania, powód mógł domagać się w niniejszej sprawie zapłaty na jego rzecz kwoty 2 125,08 zł tytułem kosztów naprawy uszkodzonego pojazdu, pomniejszonej o kwotę 1000 zł franszyzy redukcyjnej, tj. łącznie kwoty 1125,08 zł. Dlatego Sąd z tytułu zwrotu kosztów naprawy pojazdu zasądził od pozwanego na rzecz powoda na podstawie art. 822 § 1 k.c. w zw. z art. 363 § 1 k.c. kwotę 1.125,08 zł (2.125,08 zł – 1.000 zł) tytułem kosztów naprawy uszkodzonego pojazdu.
Powód domagał się również skapitalizowanych odsetek ustawowych za opóźnienie od kwoty stanowiącej należne na rzecz powoda świadczenie za okres od dnia 21.11.2021 r. do 15.11.2021 r. oraz dalszych odsetek ustawowych za opóźnienie od sumy kwoty głównej i skapitalizowanych odsetek od dnia wytoczenia powództwa do dnia zapłaty.
Odnośnie do żądania odsetek, to zgodnie z art. 817 § 1 k.c. zakład ubezpieczeń zobligowany jest, co do zasady, wypłacić odszkodowanie w terminie trzydziestu dni licząc od dnia złożenia przez poszkodowanego zawiadomienia o szkodzie. W przypadku gdyby wyjaśnienie we wskazanym terminie okoliczności niezbędnych do ustalenia odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń albo wysokości odszkodowania okazało się niemożliwe, odszkodowanie wypłaca się w terminie 14 dni od dnia, w którym przy zachowaniu należytej staranności wyjaśnienie tych okoliczności było możliwe. Zdarzenie miało miejsce 21 października 2021 r. Z akt szkody wynika, że pozwany poinformował o przyjęciu zgłoszenia szkody w dniu 04 listopada 2021 r. Zatem termin do ustalenia i wypłaty odszkodowania w należnej wysokości upływał dnia 04 grudnia 2021 r. Z uwagi na to, iż termin ten przypadał na dzień wolny od pracy (sobota), zatem termin spełnienia świadczenia na mocy art. 115 k.c. przesunął się na dzień 06 grudnia 2021 roku. Zatem od dnia 07 grudnia 2021 r. pozwany pozostawał w opóźnieniu w spełnieniu świadczenia w należytej wysokości. Dlatego Sąd częściowo uwzględnił żądanie zasądzenia skapitalizowanych odsetek ustawowych za opóźnienie od kwoty uwzględnionego roszczenia o odszkodowanie – 1.125,08 zł od dnia 07 grudnia 2021 r. do dnia 15 listopada 2022 r. na podstawie art. 817 § 1 k.c. w zw. z art. 481 §§ 1 i 2 k.c. Łączna suma skapitalizowanych w ten sposób odsetek wyniosła 109,45 zł. W pozostałym zakresie żądanie zasądzenia odsetek skapitalizowanych nie zasługiwało na uwzględnienie.
Sąd uwzględnił żądanie zasądzenia dalszych odsetek od należności głównej i skapitalizowanych odsetek w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie na podstawie art. 482 § 1 k.c. w zw. z art. 481 §§ 1 i 2 k.c. od sumy kwoty głównej żądania 1.125,08 zł oraz skapitalizowanych odsetek w kwocie 109,45 zł od dnia wniesienia pozwu, tj. 16 listopada 2022 r. do dnia zapłaty.
Odnosząc się do żądania powoda o zwrot kosztów sporządzenia na jego zlecenie prywatnej wyceny szkody (kosztorysu) w kwocie 300 zł należało uznać, iż jest ono niezasadne. Dokonanie oceny, czy poniesione koszty na zlecenie powoda na etapie przedsądowym są objęte odszkodowaniem przysługującym od ubezpieczyciela, musi być poprzedzone uwzględnieniem całokształtu okoliczności sprawy, w szczególności ustaleniem, czy zachodzi normalny związek przyczynowy pomiędzy poniesieniem tego wydatku a wypadkiem oraz czy poniesienie tego kosztu było obiektywne uzasadnione i konieczne, także w kontekście ułatwienia skonkretyzowania żądanego odszkodowania, jak i ułatwienia ubezpieczycielowi ustalenia rozmiarów szkody (por. uzasadnienie uchwały Sąd Najwyższy z dnia 18 maja 2004 r., III CZP 24/04). W orzecznictwie wskazuje się również, że nabywcy wierzytelności o odszkodowanie za szkodę przysługuje od ubezpieczyciela zwrot uzasadnionych kosztów ekspertyzy zleconej osobie trzeciej tylko wtedy, gdy jej sporządzenie było w okolicznościach danej sprawy niezbędne do efektywnego dochodzenia odszkodowania (vide: uchwała Sądu Najwyższego z dnia 29 maja 2019 r., III CZP 68/18).
Sąd zważył, że wydatek na prywatną ekspertyzę został poniesiony przez powoda jako nabywcę wierzytelności o zapłatę odszkodowania. Na podstawie tej prywatnej ekspertyzy powód sformułował żądanie pozwu, zastrzegając w nim jednak, iż jest to żądanie częściowe i domagając się z góry powołania dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu techniki motoryzacyjnej. W tej sytuacji, nie zasługuje na uwzględnienie twierdzenie powoda, iż wydatki na prywatną ekspertyzę przedsądową były niezbędne i celowe dla prawidłowego sformułowania żądania pozwu.
Sąd wziął również pod uwagę, że inaczej należy oceniać działania samego poszkodowanego, jeśli nie ma on orientacji w kwestiach dotyczących ustalenia zakresu uszkodzeń powstałych w mieniu i ich wartości, jest laikiem w tej dziedzinie, a inaczej firmy skupującej takie wierzytelności o wypłatę odszkodowania, zawodowo zajmującego się oceną ryzyka i szacowaniem strat. W niniejszej sprawie koszty sporządzenia prywatnej ekspertyzy zostały poniesione przez powoda, a więc podmiot prowadzący działalność gospodarczą związaną ze skupem i dochodzeniem wierzytelności odszkodowawczych. W ocenie Sądu, koszt sporządzenia prywatnej ekspertyzy w rozpoznawanej sprawie nie był ani niezbędny, ani celowy, ponieważ to w zasadzie na podstawie ustaleń biegłego (o którego przeprowadzenie dowodu z opinii zwrócił się powód) kształtuje się ostateczna i rzeczywista wysokość poniesionej szkody. Przy tym mając także na uwadze wspomnianą uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 29 maja 2019 r. o sygn. III CZP 68/18, niezasadne byłoby ustalanie precyzyjnej wysokości żądania na etapie przedsądowym przez powoda i obciążanie tymi samymi kosztami dwukrotnie strony przegrywającej sprawę (koszty sporządzenia prywatnej ekspertyzy, koszty sporządzenia opinii biegłego). Z tego względu w ocenie Sądu nie było podstaw, by uznać, że wydatek ten był uzasadniony z punktu widzenia prawidłowej likwidacji szkody i stanowił normalne, zwykłe, typowe następstwo szkody. Dlatego też Sąd w pkt II wyroku oddalił żądanie pozwu co do kwoty 300 zł z tytułu zwrotu wydatków na prywatną kalkulację kosztów naprawy na podstawie art. 361 § 1 k.c.
O kosztach Sąd orzekł na zasadzie art. 98 k.p.c. w zw. z art. 100 k.p.c. zgodnie z którym w razie częściowego tylko uwzględnienia żądań koszty będą wzajemnie zniesione lub stosunkowo rozdzielone. Sąd może jednak włożyć na jedną ze stron obowiązek zwrotu wszystkich kosztów, jeżeli jej przeciwnik uległ tylko co do nieznacznej części swego żądania albo gdy określenie należnej mu sumy zależało od wzajemnego obrachunku lub oceny sądu. Sąd zważył, iż powód wygrał proces co do zasady i niemalże w całości co do wysokości. Sąd zważył również, że wytoczenie powództwa było niezbędne z uwagi na błędne ustalenie wysokości kosztów naprawy pojazdu uszkodzonego w toku postępowania likwidacyjnej przez pozwanego. Pozwany na etapie likwidacji szkody odmówił wypłaty jakiegokolwiek odszkodowania. Dlatego poniesienie wydatków z tym związanych było niezbędne i celowe do dochodzenia roszczenia odszkodowawczego. Z tych względów Sąd uznał, że pozwany winien ponieść całość kosztów procesu w tej sprawie.
Na koszty poniesione przez powoda składały się: opłata od pozwu w kwocie 200 zł, wynagrodzenie pełnomocnika powoda wraz ze zwrotem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 917 zł oraz zwrot uiszczonej przez powoda zaliczki w kwocie 900 zł. Łącznie suma kosztów procesu poniesionych przez powoda wyniosła 2017 zł. Taką kwotę Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda z tytułu zwrotu kosztów procesu, zasądzając również na podstawie art. 98 § 1 1 k.p.c. od tej kwoty odsetki ustawowe za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.
W pkt. IV wyroku Sąd na zasadzie art. 113 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych nakazał ściągnąć od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Sopocie kwotę 179,42 zł tytułem kosztów sądowych tymczasowo poniesionych przez Skarb Państwa. W niniejszej sprawie wynagrodzenie biegłego sądowego A. P. wyniosło łącznie 1079,42 zł. Do kwoty 900 zł zostało pokryte z zaliczki uiszczonej przez powoda, natomiast w zakresie kwoty 179,42 zł tymczasowo ze środków Skarbu Państwa.
powoda – adw. P. D. poprzez PI,
S., dnia 12 lipca 2023 r. SSR Anna Olszewska - Kowalska
Podmiot udostępniający informację: Sąd Rejonowy w Sopocie
Osoba, która wytworzyła informację: Anna Potyraj
Data wytworzenia informacji: